Σκηνοθεσία: Γιώργος Λάνθιμος
[Παρουσίαση: Παναγιώτης Χαλούλος]
Μια πολύ ενδιαφέρουσα ταινία (σε σενάριο Will Tracy), ως ριμέικ και διασκευή, στα μέτρα και στο ύφος του Γιώργου Λάνθιμου, από την ταινία επιστημονικής φαντασίας «Save the Green Planet», 2003, του Jang Joon-Hwan. Ο Λάνθιμος δεν γνώριζε την ταινία, όταν διάβασε το σενάριο και τον εντυπωσίασε.
Ο μελισσοκόμος Τέντι (Jesse Plemons), ευρισκόμενος σε παράνοια, στοχοποιεί την πρόεδρο Μισέλ Φούλερ (Emma Stone) μιας μεγάλης εταιρείας, θεωρώντας την υπεύθυνη για την μητέρα του που βρίσκεται σε κώμα από ατυχές γεγονός μετά από συμμετοχή σε πείραμα με πρωτοποριακό φάρμακο πολλά υποσχόμενο. Έχοντας βοηθό του τον αφελή, χαμηλής νοημοσύνης και άβουλο εξάδελφό του Ντον (Aidan Delbis), κατορθώνουν να απαγάγουν την Φούλερ, για την οποία ο Τέντι πιστεύει ότι είναι εξωγήινη, από τον μακρινό γαλαξία Ανδρομέδα έχοντας πάρει ανθρώπινη μορφή και αποστολή της, μαζί με άλλους που κρύβονται ανάμεσα στους ανθρώπους, είναι να καταστρέψουν τη γη, ενώ ο ίδιος αναλαμβάνει την ατομική ευθύνη να σώσει την ανθρωπότητα! Δέσμια την ανακρίνει για να το παραδεχθεί και να συνεργαστεί για τη φυγή της προς το διάστημα. Οι διάλογοι αδιέξοδοι, κινούνται στα πλαίσια παραλογισμού, μέχρι η έξυπνη γυναίκα να παίξει το παιγνίδι του Τέντι, σχεδιάζοντας τη σωτηρία της.
Η ισχυρή κυρία Φούλερ ίσως θα σωθεί, όμως πόση ενσυναίσθηση μπορεί να έχει για τις ζωές που κατέστρεψε η εταιρεία που διευθύνει με το πείραμα που προώθησε στοχεύοντας όχι βέβαια στη βελτίωση της ζωής των συνανθρώπων, αλλά στο κέρδος, στόχος κάθε μεγάλης εταιρείας της καπιταλιστικής κοινωνίας! Η ζωή δεν μετρά, χρηματικές αποζημιώσεις θα δοθούν και όλα θα πρέπει να τελειώνουν εκεί!...
Η ταινία κατά την άποψή μας λειτουργεί ως ένα πικρό σχόλιο για το μέλλον του πλανήτη και της ανθρωπότητας εξαιτίας της απρονοησίας του ίδιου του ανθρώπου, της τεχνολογικής προόδου χωρίς ηθική!... Χαρακτηρίζεται ως κωμωδία (μαύρη), αλλά δεν την είδα ως κωμωδία, αλλά θρίλερ με οικολογικές ανησυχίες. Το κοινό της αίθουσας προβολής γέλασε μόνο σε μια σκηνή του τέλους, όταν η ηρωίδα, μετά από διακτινισμό, αναδύθηκε μέσα από υγρό περιβάλλον σε άλλο πλανήτη, του γαλαξία της Ανδρομέδας (το πιο απομακρυσμένο αντικείμενο εύκολα ορατό με γυμνό μάτι, σε απόσταση «μόλις» 2,5 εκατομμυρίων ετών φωτός).
Ήταν, τελικά, εξωγήινη; Δεν έχει σημασία αν ήταν ή αν φαντάστηκε η ίδια πως ήταν, όπως προσπαθούσε να της υποβάλει ο συνωμοσιολόγος Τέντι. Λειτουργεί ως μέσο για να ειπωθούν κάποιες αλήθειες, ως κραυγή αγωνίας της ανθρωπότητας. Στον πλανήτη της με τους εξωγήινους (ντυμένους με χονδροειδείς πλεχτές ενδυμασίες, κάπως αστείες φιγούρες) συζητούν για την επικείμενη καταστροφή του ανθρώπινου γένους λόγω της αυτοκαταστροφικής συμπεριφοράς του απέναντι στον πλανήτη γη, επομένως απέναντι στις ίδιες τις ζωές των ανθρώπων. Πλάνα με τους ανθρώπους νεκρούς σε κάθε σημείο της γης, σε κάθε δραστηριότητα ή κατά τον ύπνο τους γεμίζουν την οθόνη, μετά από μια συμβολική κίνηση της εξωγήινης, που σπάζει τον ατμοσφαιρικό θόλο σε ένα μοντέλο της γης.
Προσπάθησαν να τους σώσουν, όχι να τους καταστρέψουν, αλλά διαπιστώνουν πως σωτηρία δεν υπάρχει. Άλλωστε αυτό δεν διαπιστώνουμε, δυστυχώς, καθημερινά; Ο άνθρωπος δεν μαθαίνει από την ιστορία του, με διαρκείς πολέμους λύνει πολλές φορές τις διαφορές του. Η αλόγιστη εξάλλου εξέλιξη της τεχνολογικής επιστήμης δεν θεωρείται πάντα πρόοδος χάριν του ανθρώπου, ηθικά διλήμματα εγείρονται, για παράδειγμα περί της ορθής χρήσης και χρησιμότητας της τεχνητής νοημοσύνης στην εποχή μας.
Η λέξη «βουγονία» (bugonia), που για πολλούς δεν είναι γνωστή, σημαίνει τη μυθική αρχαία πεποίθηση, που αναφέρεται στον Βιργίλιο στα «Γεωργικά», ότι οι μέλισσες παράγονται αυτόματα από τα κουφάρια νεκρών βοδιών και την αποσύνθεσή τους. Η λέξη προέρχεται από το αρχαίο ελληνικό «βοῦς» (βόδι) και «γόνος» (γέννηση < γίγνομαι). Η έννοια αυτή έχει χρησιμοποιηθεί και ως μεταφορά για την αναγέννηση μέσα από την καταστροφή ή το χάος. Μια ελπίδα, άρα, πως, έστω την τελευταία στιγμή, θα διασωθούμε και η ανθρωπότητα θα διασωθεί, θα αναγεννηθεί;…
Η ταινία αρχίζει με πλάνα μελισσών που συντελούν στην επικονίαση των ανθέων και τη δημιουργία νέας ζωής, των καρπών, συμβάλλοντας στη διατροφή και του ανθρώπινου γένους. Η επικονίαση είναι μια θεμελιώδης διαδικασία για την επιβίωση των οικοσυστημάτων. Η συνεισφορά της μέλισσας στην ανθρωπότητα και την επιβίωσή της είναι παγκοσμίως αναγνωρισμένη. Οι μέλισσες-φρουροί φυλάνε την είσοδο της κυψέλης, εποπτεύουν τις κινήσεις και, εάν εντοπίσουν κίνδυνο, εκκρίνουν φερομόνες συναγερμού που ειδοποιούν τις υπόλοιπες μέλισσες και με αυταπάρνηση αμύνονται μέχρι την αυτοθυσία τους. Ο ήρωας Τέντι είναι μελισσοκόμος, όχι τυχαία λοιπόν, αφού τον ενδιαφέρει η σωτηρία του ανθρώπινου είδους και του πλανήτη μας, αντιδρά στον κίνδυνο, που σχηματίζει στην αρρωστημένη φαντασία του και επεμβαίνει, για να αποτρέψει το κακό που φοβάται... Εξαιρετικός στην απόδοση του ρόλου ο Jesse Plemons, αλλά και η Emma Stone ως δυναμική και όμορφη κυρία, που τσαλακώνεται με το κουρεμένο κεφάλι, αφού τα μαλλιά θεωρήθηκαν ως …μέσο επικοινωνίας με το υποτιθέμενο διαστημόπλοιο και το πλήρωμά του!
Στην ταινία συμμετέχει και ο Αμερικανός ελληνικής καταγωγής Σταύρος Χαλκιάς ως Κέισι Μπόιντ, τοπικός αστυνομικός.
Η ταινία Bugonia έκανε πρεμιέρα στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας στις 28 Αυγούστου 2025.
