Σκηνοθεσία: Jean-Pierre Jeunet (2001)
[παρουσίαση: Παναγιώτης Χαλούλος]
Επανέρχεται η γαλλική ταινία του Jean-Pierre Jeunet “Amelie” (2001) και ήδη προβάλλεται στους θερινούς κινηματογράφους, με ανανεωμένη κόπια σε πλήρως αποκατεστημένη ψηφιακή έκδοση.
Η μουσική της ταινίας, που ανήκει στον Yann Tiersen, από την πρώτη προβολή της ταινίας μάς έχει γίνει γνωστή, αφού άρεσε πολύ και τα μουσικά κομμάτια αυτονομήθηκαν και ακούγονται ως ευχάριστα μουσικά κομμάτια ανεξάρτητα από την ταινία. Ο ίδιος έχει δηλώσει: «Δεν είμαι συνθέτης και πραγματικά δεν έχω κλασικό μπακγκράουντ. Ποτέ δεν έφτιαξα σάουντρακ για την Αμελί. Αυτό περιλάμβανε παλαιότερα κομμάτια από τα πρώτα μου άλμπουμ.»
Το σενάριο είναι του σκηνοθέτη μαζί με τον Guillaume Laurant, με ποιητική διάθεση, μια τρυφερή ματιά απέναντι στην ανθρώπινη μοναξιά, αλλά και με πολλή δόση (μαύρου) χιούμορ. Για παράδειγμα, στις πρώτες σκηνές της ταινίας, η πρωταγωνίστρια Αμελί περνώντας από το σταθμό του metro προσφέρει χρήματα σε άστεγο κι εκείνος δεν τα δέχεται με τη δικαιολογία ότι είναι Κυριακή και κάνει ρεπό κάθε βδομάδα τέτοια μέρα!...
Το χιούμορ στη σκηνοθεσία κάνει την ταινία πολύ ευχάριστη, όπως και η σουρεαλιστική διάθεση! Διάλογος της Αμελί με τον πατέρα της: ̶ «Είσαι καλά αυτές τις μέρες;» ̶ «Πολύ καλά. Αισθάνομαι μια αλλαγή. Έπαθα δυο καρδιακές προσβολές, έκανα μια έκτρωση και κάπνισα κρακ. Κατά τα άλλα καλά είμαι!» ̶ «Ωραία!»...
Την Αμελί υποδύεται η καταπληκτική Audrey Justine Tautou (Οντρέ Τοτού). Η μικρή Flora Guiet υποδύεται την Αμελί στην παιδική ηλικία, ως μοναχικό παιδάκι, αφού ο πατέρας της, πρώην στρατιωτικός, θεωρώντας πως η κόρη του πάσχει από την καρδιά της, αποφάσισε να μην πηγαίνει στο σχολείο, αλλά να διδάσκεται κατ’ οίκον από τη μητέρα της. Όμως η μικρή Αμελί δεν πάσχει, αλλά έχει ταχυκαρδία, όταν την πλησιάζει, γιατί αγωνιούσε αν θα την αγκαλιάσει ο μπαμπάς, ενώ εκείνος παγερός στη σχέση με την κόρη δεν την αγκάλιαζε ποτέ! Τη μητέρα της χάνει όμως σε δυστύχημα, ο πατέρας της απομακρύνεται στη μοναξιά του, ενώ η μικρή Αμελί αναπτύσσει μεγάλη φαντασία και ερμηνεύει τον κόσμο και τα φαινόμενα με δικό της ιδιαίτερο τρόπο!
Μεγαλώνοντας και φεύγοντας από το πατρικό σπίτι η Αμελί θα δουλεύει ως σερβιτόρα σε καφετέρια στη Μονμάρτη. Η φαντασία της καλπάζουσα πάντα!…
Από ένα τυχαίο γεγονός ανακαλύπτει πίσω από τα πλακάκια του σπιτιού της ένα κουτί με φωτογραφίες και άλλα αναμνηστικά κρυμμένα εκεί από ένα αγόρι που ζούσε παλιά στο ίδιο σπίτι. Στόχος της από εκείνη τη στιγμή γίνεται να εντοπίσει αυτό τον άνθρωπο και να του προσφέρει χαρά παραδίδοντάς του το κουτί των αναμνήσεων. Η Αμελί είναι ο τύπος ανθρώπου που ικανοποιείται έντονα προσφέροντας χαρά στους συνανθρώπους της, κάνοντας λίγο πιο όμορφη τη ζωή τους χαρίζοντάς τους στιγμές ενδιαφέροντος για τα μικρά ή μεγάλα προβλήματά τους. Συμπαθεί τον Λουσιάν (Jamel Debbouze), υπάλληλο του οπωροπωλείου, που ο εργοδότης του τον υποτιμά, ενώ δεν έχει πρόβλημα μπροστά του να τον παρουσιάζει στους πελάτες και να τον χαρακτηρίζει ως κρετίνο!... Πόσο καλύτερη θα ήταν η κοινωνία μας, αν ο καθένας μας νοιαζόταν για τον άλλο όπως η καλοκάγαθη Αμελί!...
Μετά από μια δύσκολη αναζήτηση, αφού έμαθε το όνομα του παλιού ένοικου, τον εντόπισε, τον παρατηρούσε να βρίσκει το κουτί των αναμνήσεων εκεί που του το άφησε, χωρίς να φανεί η ίδια, και να συγκινείται από ανέλπιστη χαρά. Καταιγιστική η δική της χαρά και την κατακλύζει η διάθεση να βοηθά όποιον βρίσκει στο δρόμο της και έχει ανάγκη συνδρομής από συνάνθρωπο!
Φαντάζεται τον εαυτό της ως ηρωίδα σε στυλ Δον Κιχώτη, γνωρίζοντας πως είναι μάταιος αγώνας η προσπάθειά της, αφού δεν γίνεται να διορθώσει όλη τη δυστυχία στον κόσμο, όσο κι αν αναλωθεί στην ανιδιοτελή προσφορά της. Κλαίει με μελαγχολική τρυφερότητα με το αίσθημα της αέναης ανθρώπινης δοκιμασίας, της συμπόνιας για τον πόνο και της βαθιάς νοσταλγίας για τα βάσανα που μοιάζουν ατελείωτα. «Σαν να ’χαν ποτέ τελειωμό, τα πάθια κι οι καημοί του κόσμου!», όπως γράφει ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης στο «Το Μοιρολόι της Φώκιας». Κλαίει ακόμα γιατί δεν κατάφερε να ανακουφίσει τον πατέρα της από την ασφυκτική ζωή του, ειδικά μετά το θάνατο της γυναίκας του που η μοναχικότητά του εντάθηκε!...
Είναι μια νέα γυναίκα με έντονη ενσυναίσθηση για όσους έχουν ανάγκη μπαίνοντας στη θέση του άλλου, δεν αντέχει ανθρώπους σαν τον οπωροπώλη της γειτονιάς της που προσβάλλει ασύστολα τον υπάλληλό του Λουσιάν για τη βραδύτητα στην εργασία και στη σκέψη!... Σαν τον εκδικητή Ζορό επιχειρεί την τιμωρία για ένα τέτοιο τύπο και με μια σκανταλιάρικη διάθεση θα του σκαρώσει παθήματα!...
Και, ενώ κατάφερε να ζευγαρώσει δύο μοναχικά άτομα, τη δική της ζωή θα καταφέρει να βελτιώσει, αφού μοναχική ζωή διάγει; Ενώ ενδιαφέρεται για κάποιο νέο, ένα άλμπουμ με ανασυνθέσεις σκισμένων φωτογραφιών ταυτότητας θα γίνει μέσο σύνδεσης μεταξύ τους, η επικοινωνία γίνεται με κωδικοποιημένα μηνύματα, ωστόσο δισταγμοί και λάθη καθυστερούν τη συνάντηση, θα καταφέρουν άραγε να συνδεθούν, να ενώσουν τη μοναξιά τους;...
Η Οντρέ Τοτού λάμπει στην οθόνη με το χαριτωμένο και όμορφο νεανικό πρόσωπό της, μάς προσφέρει μια πολύ ευχάριστη παρουσία, μας γεμίζει με αισιοδοξία πως όλα μπορούν να διορθωθούν, να ομορφύνει η ζωή των άλλων και η δική μας, αρκεί να ενδιαφερόμαστε για τον συνάνθρωπο, προκαλεί ευχάριστα και θετικά συναισθήματα στο θεατή. Τέτοιες ταινίες μάς χρειάζονται στην εποχή μας, που καθημερινά βαραίνουν τη ζωή μας τόσα άσχημα, οι ειδήσεις συνήθως μάς καταπλακώνουν, η βία εμφανίζεται διαρκώς κλιμακούμενη στην κοινωνία.
Η ταινία έχει αποσπάσει δεκάδες διακρίσεις, με σημαντικότερες 4 Βραβεία Σεζάρ, 2 Βραβεία BAFTA και 5 υποψηφιότητες για Όσκαρ.
Αξίζει να τη δείτε αυτό το καλοκαίρι και να περάσετε μια ευχάριστη βραδιά, αν δεν την έχετε δει, ή να την ξαναδείτε και να την απολαύσετε εκ νέου!