Εικαστική αναδρομική έκθεση των Στάθη Ανδρουτσάκη και Έλενας Γκαρστέα
[Παρουσίαση: Παναγιώτης Χαλούλος]
Στον δημοτικό εκθεσιακό χώρο “Αγορά Αργύρη” στην Πάτρα εκθέτουν, μέχρι 15 Σεπτεμβρίου, ζωγραφική τους σε αναδρομική έκθεση οι Στάθης Ανδρουτσάκης - Εlena Garstea.
“...η ζωγραφική του Ανδρουτσάκη ξεκίνησε φωτεινά πολύχρωμη και πολύχρωμα ευφορική για να καταλήξει στις παρυφές των γαιωδών και των γκρίζων, δηλαδή στο σκοτάδι που δημιουργεί ένα ελάχιστο φως και στα μαύρα που επιβάλλονται με δραματικό τρόπο επάνω στα λευκά...” γράφει ο καθηγητής Μάνος Στεφανίδης, που έχει την επιμέλεια της έκθεσης και των κειμένων, τα οποία εκτίθενται αναρτημένα στο χώρο μαζί με τους πίνακες ζωγραφικής των καλλιτεχνών.
Θαυμαστά φωτεινά χρώματα βλέπουμε στο έργο του “Ύδρα ΙΙ”, εντυπωσιακό το μακρόστενο κάδρο, σαν πλάνο με ευρυγώνιο φακό, της Πάτρας, όπου έζησε και εργάστηκε παλιότερα ο Στάθης, της πόλης που “κοιτάζει” το γαλάζιο της ορίζοντα, στο θαλάσσιο μέτωπό της! Πιο μουντά, πιο σκοτεινά τα χρώματα στο γνώριμο “πορτρέτο” της Αθήνας, ζωγραφική σε ξύλινο κάδρο, με την Ακρόπολη και τον Παρθενώνα να προβάλλονται στο βάθος του πεδίου, ενώ στο πρώτο πλάνο με απλοποιημένα σχήματα προτάσσονται οι φιγούρες των αλλεπάλληλων κατοικιών και πολυκατοικιών της πυκνοκατοικημένης πόλης, με μικρές φωτισμένες επιφάνειες τοίχων, σαν πινελιές από φως δίπλα στις πλατιές κατενώπιον του θεατή επιφάνειες των τοίχων στη σκιά. Είναι “τα έμψυχα τοπία, τα ζυμωμένα με σταγόνες φωτός κερδισμένες την απέραντη επικράτεια των σκιών. Επειδή το σκοτάδι γεννάει το φως και όχι το αντίθετο. Και η αληθινή ζωγραφική τιθασεύει το σκοτάδι για να δώσει υπόσταση στο χρώμα, δηλαδή λόγο ύπαρξης στο φως”, όπως γράφει ο Μάνος Στεφανίδης. Και σε άλλο πίνακα με αστικό τοπίο της Αθήνας, όπου το φως κυριαρχεί, οι φωτισμένες επιφάνειες είναι οι άχαροι μεν τοίχοι των πολυκατοικιών, ο Στάθης όμως έχει την ικανότητα να μας παρέχει ένα όμορφο θέαμα συνδυάζοντας τις ασχήμιες της μεγαλούπολης, στην οποία ζει τα τελευταία χρόνια, με τις φυσικές ομορφιές των ορεινών όγκων που την περιβάλλουν κι ένα ουρανό που σε κάνει να ξεχνάς το νέφος των καυσαερίων που αναπνέει καθημερινά κάθε κάτοικός της.
Το σκοτάδι γεννάει το φως. Τον κανόνα αυτό ακολουθούν οι αγιογράφοι της βυζαντινής τέχνης, όταν πάνω στα σκούρα χρώματα περνούν τις πινελιές των φωτεινών χρωμάτων μέχρι να φανεί το φως!
Στα ζωγραφικά έργα του, είτε με ακρυλικά χρώματα είτε με την τεχνική λινόλεουμ, εντυπωσιάζει με τη σχεδιαστική ικανότητά του, άλλοτε παριστάνοντας φυσικές ομορφιές με ή χωρίς την ανθρώπινη παρουσία, άλλοτε μια μηχανή εργοστασίου, όπου με το σχέδιο και μια λιτότητα χρωματικής γκάμας μάς δίνει ένα ευχάριστο εικαστικό αποτέλεσμα εκεί όπου το κοινό μάτι βλέπει μια άχαρη μηχανή! Και πάλι άχαροι παλιοί βιομηχανικοί χώροι, μέσα στην εγκατάλειψη και τη φθορά του χρόνου γίνονται αισθητικά θαύματα με τον ιδιαίτερο χρωστήρα του Στάθη Ανδρουτσάκη. Είναι χώροι που κάποτε έσφυζαν από ζωή με πλήθος εργαζόμενων, όπως στην παλιά εργατούπολη Πάτρα, από τα μεγαλύτερα βιομηχανικά και εργατικά κέντρα της Ελλάδας, και στην ψηφιακή αποβιομηχανοποιημένη εποχή μας, της παροχής υπηρεσιών, κατάντησαν ερείπια. Την ψυχή των χώρων αυτών ίσως συμβολίζει η παρουσία αγγελικής φιγούρας που “εμψυχώνει” το νεκρό εργοστασιακό χώρο.
Εlena Garstea, Σεπτέμβριος
Βλέποντας τα έργα της Έλενας Γκαρστέα ξεχώρισα εκείνο όπου σε δοχείο από το εργαστήρι της, που το χρησιμοποίησε ως ανθοδοχείο, τοποθετεί τα πινέλα της μαζί με φυτικά στοιχεία, αποξηραμένα ίσως, και έτσι τα εργαλεία της τέχνης της γίνονται κι αυτά ...άνθη στο βάζο, δημιουργείται, κατά την άποψή μας, ένας συμβολισμός, αφού με τη ζωγραφική της η Έλενα, όπως κάθε έμπειρος και ικανός καλλιτέχνης, μας παρουσιάζει όμορφες συνθέσεις που μας τέρπουν σαν μια ανθοσύνθεση που ομορφαίνει το χώρο μας! Σε άλλο, με θέμα πάλι από το εργαστήρι της, παρατίθενται δύο δοχεία που γίνονται ανθοδοχεία, ένα μεταλλικό με χειρολαβή, από τα δοχεία του ατελιέ, στο πρώτο πλάνο με πορτοκαλί άνθη και το άλλο στο βάθος, ένα κύπελο με τα πινέλα της ως άνθη όρθια μέσα του, ενώ ανάμεσά τους ξαπλωτό ένα από τα πινέλα μαζί με πεσμένους πορτοκαλί ανθούς και με τον τρόπο αυτό πινέλα και άνθη συγχέονται, όλα στην υπηρεσία της δημιουργίας αισθητικής συγκίνησης για το θεατή, θεατή της φύσης και της εικαστικής τέχνης!
“...ένα παιχνίδι ανάμεσα στην τρέλα και τη φρονιμάδα, ανάμεσα στη απόλυτη γνώση και χρήση των υλικών αλλά και στην υπέρβαση του όποιου κανόνα, της όποιας τάξης μέσα από μίαν ελεύθερη ποιητική διάθεση που διαταράσσοντας διορθώνει. Και κάπως έτσι δηλαδή μέσα από την ανατροπή και το απροσδόκητο προκύπτει εν τέλει η αισθητική συγκίνηση” γράφει για την τέχνη της Έλενας Γκαρστέα ο Μάνος Στεφανίδης για τη ζωγραφική της με “τις υποσκότεινες υφές και την ψυχρή - "ξινή" χρωματολογία της”, όπως σημειώνει σε σχετική ανάρτησή του, τις ζωγραφικές της συνθέσεις με “το στοιχείο της έκπληξης-ανατροπής”.
Λιτά σχεδιαστικά και χρωματικά, αλλά αριστουργηματικά τα έργα της Έλενας, άλλα με συνθέσεις “νεκρής φύσης”, με φρούτα, άνθη, ψάρια σε τραπέζι, άλλα με φυσικό τοπίο (εξαιρετικό το “Στο φρούριο της Μεθώνης”) ή με τοπίο με στοιχεία χαρακτηριστικά μιας εποχής. Πανέμορφο το έργο της “Σεπτέμβριος” με αγρό με ηλιοτρόπια, ένα σκιάχτρο με πουκαμίσα λευκή φορεμένο σε αυτοσχέδιο σταυρό από μια σκούπα, οριζόντια, και κάθετο ξύλο με καρφωμένο κουβά στο πάνω μέρος και δυο πουλιά, το ένα που ...δεν φοβάται το σκιάχτρο και πάνω του κάθεται και το άλλο να το κρατά τρυφερά μια κοπέλα με κοτσίδες και καπέλο ψαθάκι για τον ήλιο, που στο αποκαλόκαιρο, του Σεπτέμβρη, καίει ακόμα αρκετά!...
Ο Στάθης Ανδρουτσάκης σπούδασε στην Α.Σ.Κ.Τ. ζωγραφική με δασκάλους τους Δημήτρη Μυταρά, Λευτέρη Κανακάκι, Παναγιώτη Τέτση και Νίκο Κεσσανλή και κεραμική στο Εργαστήρι Εφαρμογών Κεραμικής της Α.Σ.Κ.Τ. με δάσκαλο το Γ. Γεωργίου. Από το 1979 έως 1983 θεωρητικές και παιδαγωγικές σπουδές στην Ιστορία Τέχνης με τη Μ. Λαμπράκη – Πλάκα και Ρυθμολογίας/Ιστορίας της Αρχιτεκτονικής με τον Παύλο Μυλωνά. Αποφοίτησε με Άριστα, Έπαινο Κεφαλής και Έπαινο Σχεδίου Γυμνού. 1975-1976: Εκπαιδεύτηκε σε Τεχνικές Ανασκαφών και Σχεδίαση Αρχαιολογικών αντικειμένων με τον R. Howell στις ανασκαφές των Νιχωρίων Μεσσηνίας του Πανεπιστημίου της Μινεσότα. Συνεργάτης αρχαιολόγων, όπως Γ. Κορρέ, Ν. Γιαλούρη, Π. Θέμελη, Θ. Παπαδόπουλο, Κ. Ζάχο κ.ά. Μόνιμος συνεργάτης του Μουσείου Κρητικής Εθνολογίας, των Ανασκαφών Αρχαίας Μεσσήνης και Αρχαίας Ήλιδας. Εργασίες της δραστηριότητας αυτής έχουν δημοσιευτεί σε αρχαιολογικές και εθνολογικές μελέτες. Το 1987 εκπαιδευτής σε Σεμινάριο Σχεδίασης Αρχαιολογικών Αντικειμένων στους φοιτητές του Τμήματος Αρχαιολογίας και Ιστορίας του Πανεπιστημίου Κρήτης με τον καθηγητή Ν. Σταμπολίδη. Το 1987 έγινε μόνιμος καθηγητής του κλάδου ΠΕ8 (Καλλιτεχνικών) στη Μέση Εκπαίδευση. Έχει εργαστεί ως ζωγράφος οροφογραφιών νεοκλασικών κτιρίων στη 2η Εφορεία Νεωτέρων Μνημείων του ΥΠΠΟ στην Πάτρα.
Η Εlena Garstea σπούδασε στο Art College της Κισινάου, συνέχισε στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Αγίας Πετρούπολης με εξειδίκευση στην τεχνική λιθογραφίας. Διετέλεσε Διευθύντρια του στούντιο «Λιθογραφείο» της Ένωσης Εικαστικών Καλλιτεχνών της Μολδαβίας. Δίδαξε στο Τμήμα Γραφικών Τεχνών της Ακαδημίας Τεχνών Μολδαβίας, όπου δίδαξε λιθογραφία, λινόλεουμ, σχέδιο και σύνθεση. Δίδαξε και στο Παιδαγωγικό Πανεπιστήμιο “Ιon Creanga”, σχολή “Fine Art and Design”. Έχει λάβει μέρος σε πολλές ομαδικές εκθέσεις, διεθνή συμπόσια ζωγραφικής και χαρακτικής και διαγωνισμούς σε χώρες της Ευρώπης και στην Ελλάδα. Έχει πραγματοποιήσει πολλές ατομικές εκθέσεις. Είναι μέλος της Διεθνούς Ένωσης Καλλιτεχνών της Unesco, της Ευρωπαϊκής Ένωσης Καλλιτεχνών και του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδας.
Η έκθεση στο δημοτικό εκθεσιακό χώρο “Αγορά Αργύρη” θα παραμείνει ανοιχτή μέχρι 15 Σεπτεμβρίου 2026 από Δευτέρα μέχρι Σάββατο με ώρες επίσκεψης: Δευτέρα μέχρι Παρασκευή 9:00-14:00 και 17:00-21:00.