Συνέντευξη του Γιώργου Μπακαλού, σκηνοθέτη και συγγραφέα της παράστασης Φυλλοστωρμνή

Τι είναι η Φυλλοστωρμνή;

 

Η Φυλλοστωρμνή είναι ένας υβριδικός όρος.
Δηλώνει έναν τόπο όπου τα φύλλα — τα ίχνη του χρόνου, της μνήμης, των σωμάτων —
συσσωρεύονται και σχηματίζουν νέο έδαφος.
Έναν χώρο που δεν προϋπήρξε, αλλά γεννιέται από ό,τι πέφτει και ό,τι μένει.
Καθόμουν στο μπαλκόνι και έβλεπα ένα μπονσάι,
αγορασμένο πολύ μικρό πριν δεκαπέντε χρόνια.
Είχε χάσει τα φύλλα του, δημιουργώντας ένα στρώμα,
ενώ στις άκρες των κλαδιών γεννιόντουσαν καινούργια.
Εκεί σκέφτηκα το ανθρώπινο σώμα
σαν μια δίνη — μια καταιγίδα ενέργειας
που συνδέει την πτώση με τη συνέχεια.
Η Φυλλοστωρμνή δεν είναι μια ιστορία.
Είναι μια συνθήκη.
Ένας σκηνικός χώρος όπου ο χρόνος παύει να οργανώνει
και τα σώματα καλούνται απλώς να συνυπάρξουν.
Χωρίς ρόλους, χωρίς υποσχέσεις, χωρίς βεβαιότητες.
Με ενδιαφέρει το σημείο όπου η μνήμη γίνεται πράξη,
όπου ο έρωτας δεν λειτουργεί ως αφήγηση αλλά ως παλμός,
και όπου η συλλογικότητα δεν δηλώνεται — δοκιμάζεται.
Η Φυλλοστωρμνή είναι μια απόπειρα να σταθούμε μαζί,
μέσα στα θραύσματα, χωρίς να τα ενώσουμε βιαστικά.
Να αφήσουμε κάτι να επιμείνει.


Μπορεί η μνήμη να γίνει χώρος συνάντησης και όχι παρελθόν;

Η μνήμη, στη Φυλλοστωρμνή, δεν αντιμετωπίζεται ως κάτι που ανήκει στο πριν.
Δεν ανακαλείται για να εξηγηθεί ή να τακτοποιηθεί.
Εμφανίζεται μέσα στη σκηνή σαν κοινός τόπος,
όπου τα σώματα συναντιούνται, συνυπάρχουν και δοκιμάζονται.
Δεν κοιτά πίσω.
Συμβαίνει τώρα — όσο διαρκεί η συνάντηση.
Με ένα σώμα, με ένα κομμάτι, με μια φράση.
Μέσα από μια πληθώρα ερεθισμάτων και επιθυμιών,
η μνήμη λειτουργεί ως εργαλείο που βοηθά το σώμα να επανεκκινείται.
Δεν είναι στατική.
Είναι αφορμή.
Σαν μια εικόνα, σαν μια φωτογραφία που καίγεται και αλλάζει με τα χρόνια.
Άλλοτε τη θυμάσαι έτσι, άλλοτε αλλιώς.
Όχι για να μείνεις εκεί,
αλλά για να μπορέσεις να κινηθείς στο τώρα.

Πού στέκεται ένα σώμα όταν δεν του ζητείται ρόλος;
Το σώμα, στη Φυλλοστωρμνή, δεν στέκεται για να εκπροσωπήσει κάτι.
Οι ρόλοι, στο τώρα, δεν έχουν τη σημασία που είχαν παλιά.
Δεν οργανώνουν πια την ύπαρξη — συχνά τη στενεύουν.
Σημασία έχει να είσαι ο εαυτός σου.
Να υπάρχεις και να συνδιαλέγεσαι μέσα από αυτόν.
Όχι ως μάσκα ή προσωπείο,
αλλά ως ειλικρίνεια.
Το σώμα στέκεται γυμνό από λειτουργίες.
Με την κούρασή του, την έντασή του, τις αντιφάσεις του.
Όχι για να αποδώσει έναν χαρακτήρα,
αλλά για να εκτεθεί ως παρουσία.
Αυτή η «γύμνια» δεν είναι έλλειψη.
Είναι χώρος.
Εκεί όπου το σώμα μπορεί ακόμη να επηρεαστεί,
να συναντήσει το άλλο
και να κινηθεί στο τώρα.

Γιατί οι ηθοποιοί δεν υποδύονται ρόλους αλλά «επιζώντες»;

Οι ηθοποιοί, στη Φυλλοστωρμνή, δεν μπαίνουν στη σκηνή για να αναπαραστήσουν έναν άλλον κόσμο.
Δεν χτίζουν χαρακτήρες με αρχή, εξέλιξη και τέλος.
Στέκονται μέσα στον ίδιο τον κόσμο που ζούμε.
Ο όρος «επιζώντες» δεν δηλώνει ηρωισμό.
Δηλώνει συνέχεια.
Σώματα που έχουν περάσει μέσα από αλλαγές, απώλειες, μετατοπίσεις
και εξακολουθούν να υπάρχουν.
Δεν αφηγούνται μια καταστροφή.
Ζουν μετά από αυτήν.
Με ό,τι κουβαλά το σώμα — μνήμη, κούραση, επιθυμία.
Οι «επιζώντες» δεν προσφέρουν λύσεις.
Δεν εκπροσωπούν ιδέες.
Μαρτυρούν μια κατάσταση:
πώς είναι να μένεις παρών, όταν οι βεβαιότητες έχουν καταρρεύσει.

Πώς μοιάζει ο έρωτας όταν δεν υπόσχεται τίποτα;
Ο έρωτας, στη Φυλλοστωρμνή, δεν λειτουργεί ως υπόσχεση.
Δεν εγγυάται διάρκεια, σωτηρία ή αποτέλεσμα.
Εμφανίζεται και χάνεται, όπως όλα όσα έχουν σημασία.
Και όμως, συμβαίνει ξανά και ξανά.
Γιατί είναι κινητήρια δύναμη.
Μέσα στην καταιγίδα, επανεκκινεί το σώμα.
Του δίνει ορμή, φαντασία, δημιουργικότητα.
Όταν τελειώνει, δεν κλείνει.
Ζητά να προκύψει ξανά.
Όχι ως επανάληψη του ίδιου,
αλλά ως νέα απόπειρα.
Σε έναν μπεκετικό κύκλο — fail again, try again, try better —
ο έρωτας δεν είναι αποτέλεσμα.
Είναι διαδρομή.
Σήμερα μοιάζει συχνά ξεχασμένος.
Όχι απαραίτητος, όχι σε προτεραιότητα.
Κι όμως, ίσως από εκεί θα έπρεπε να ξεκινάμε.
Παρά τις ματαιώσεις και την πολυπλοκότητα της ζωής,
ο έρωτας εξακολουθεί να δίνει ενέργεια και ζωντάνια.
Όχι γιατί σώζει.
Αλλά γιατί κινεί.

Τι κρατάμε όταν όλα γύρω διαλύονται;
Στη Φυλλοστωρμνή κρατάμε την επιθυμία ζωντανή.
Όχι ως στόχο, αλλά ως φλόγα.
Κάτι μικρό που κουμπώνει σε μια φράση,
σε μια στιγμή,
σε μια συνάντηση.
Κι αν το αφήσουμε να μεγαλώσει οργανικά,
μας ανοίγει.
Μας μετακινεί.
Μας μεγαλώνει.
Κρατάμε ένα μικρό κυκλωπάκι.
Εύθραυστο, ατελές, ζωντανό.
Το προσέχουμε — όχι για να το ελέγξουμε,
αλλά για να συνεχίσει να βλέπει.
Όχι για να μας σώσει.
Αλλά για να υπάρχει κάτι που κοιτάζει ακόμη.

Είναι η Φυλλοστωρμνή μια πολιτική παράσταση;
Η Φυλλοστωρμνή δεν είναι πολιτική με την έννοια της δήλωσης.
Δεν προσφέρει λύσεις, δεν εγγυάται ορθότητα.
Είναι πολιτική ως συγκατοίκηση.
Στον τρόπο που τα σώματα βρίσκονται μαζί,
χωρίς ρόλους, χωρίς προκαθορισμένες λειτουργίες.
Μέσα από αυτή τη συγκατοίκηση, νέες μορφές μπορούν να γεννηθούν.
Νέες δομές να προκύψουν.
Όχι επειδή σχεδιάστηκαν,
αλλά επειδή κάτι επέμεινε.
Η Φυλλοστωρμνή ξεκινά από το σημείο όπου όλα μπορεί να είναι λάθος.
Εκεί όπου η βεβαιότητα καταρρέει.
Εκεί όπου η αλλαγή ενός ανθρώπου μπορεί να οδηγήσει
και σε λάθος ιδεολογία.
Κι όμως — από εκεί ζητά να ξεκινήσουμε.
Να προσπαθήσουμε ξανά.
Όχι πιο σωστά.
Αλλά με μεγαλύτερη ένταση.
Για κάτι νέο που δεν έχει ακόμη μορφή,
αλλά έχει ήδη ανάγκη να υπάρξει.

Τι μένει στο τέλος της παράστασης;

Στο τέλος της Φυλλοστωρμνής δεν μένει μια απάντηση.
Ούτε μια εικόνα που κλείνει τον κύκλο.
Μένει ένας κοινός βηματισμός.
Και ταυτόχρονα, μια ατομική συλλογικότητα.
Μια αρχέγονη δυναμική επανεκκίνησης.
Όχι ως σχέδιο ή κατεύθυνση,
αλλά ως ενέργεια που έχει ήδη τεθεί σε κίνηση.
Δεν ξέρουμε ακόμη πώς θα εκφραστεί.
Ούτε τι μορφή θα πάρει.
Ξέρουμε μόνο ότι έχει ξεκινήσει.
Η παράσταση τελειώνει.
Η συνθήκη όχι.
Κάτι συνεχίζει να επιμένει.

 

Περισσότερα για την παράσταση πατήστε ΕΔΩ