για την έκθεση «Τα Όνειρα της Πόλης» - Πινακοθήκη Κυκλάδων · Ερμούπολη Σύρου · 16–27 Μαΐου 2026
Τι σημαίνει για εσάς ο τίτλος «Τα Όνειρα της Πόλης»;
Ο τίτλος αναφέρεται στην αόρατη ζωή της πόλης: στις μνήμες, τις επιθυμίες, τις προσδοκίες
και τα ίχνη των ανθρώπων που την κατοίκησαν. Με ενδιαφέρει η πόλη όχι μόνο ως ιστορικός
ή αρχιτεκτονικός τόπος, αλλά ως ένα ζωντανό πεδίο εμπειρίας και φαντασίας. Τα «όνειρα»
της πόλης είναι για μένα το συλλογικό φαντασιακό της υπόστρωμα.
Γιατί η Ερμούπολη βρίσκεται στον πυρήνα αυτής της έκθεσης;
Η Ερμούπολη είναι ένας τόπος με βαθιά ιστορική και συμβολική φόρτιση. Τη βλέπω ως ένα
παλίμψηστο, όπου συνυπάρχουν η μνήμη, η ιστορία, η κοινωνική εμπειρία και η φαντασία.
Μέσα από αυτή την έκθεση θέλησα να προσεγγίσω την πόλη ως έναν ζωντανό οργανισμό
που συνεχίζει να παράγει νόημα.
Πώς λειτουργεί η μνήμη μέσα στο έργο σας;
Η μνήμη λειτουργεί ως βασικό υλικό της δουλειάς μου. Δεν με ενδιαφέρει η απλή
αναπαράσταση του παρελθόντος, αλλά η μετατροπή του σε ζωντανή εμπειρία. Στα έργα μου
η μνήμη εμφανίζεται αποσπασματικά, μέσα από θραύσματα εικόνων, μορφών και υλικών, και
αποκτά νέο νόημα μέσα από τη σύνθεση.
Τι σας προσφέρει το κολάζ ως εικαστική γλώσσα;
Το κολάζ μου επιτρέπει να συνδυάζω διαφορετικούς χρόνους, επίπεδα και πραγματικότητες
μέσα στην ίδια εικόνα. Είναι μια γλώσσα που εκφράζει πολύ καλά τη συνύπαρξη μνήμης,
εμπειρίας και φαντασίας. Μέσα από το κολάζ μπορώ να δημιουργήσω εικόνες που δεν
αφηγούνται γραμμικά, αλλά λειτουργούν υπαινικτικά και πολυεπίπεδα.
Τι διερευνάτε στην ενότητα «Ορίζοντες του Νου»;
Στην ενότητα αυτή με απασχολεί η έννοια του ορίζοντα ως ορίου αλλά και ανοίγματος. Ο
ορίζοντας δεν είναι μόνο ένα φυσικό στοιχείο, αλλά και ένα πεδίο εσωτερικής αναζήτησης. Τα
έργα επιχειρούν να προσεγγίσουν τη ζώνη όπου το γνωστό συναντά το άγνωστο, όπου η
εμπειρία μετασχηματίζεται σε στοχασμό και ενόραση.
Πώς συνομιλούν τα «Μετα-Ειδώλια» με την κυκλαδική παράδοση χωρίς να την
αναπαράγουν;
Η πρόθεσή μου δεν ήταν να αναπαραγάγω τα κυκλαδικά ειδώλια, αλλά να τα μετασχηματίσω
σε σύγχρονες μορφές. Με ενδιαφέρει η διαχρονική δύναμη αυτής της μορφής και η
δυνατότητά της να παραμένει ανοιχτή σε νέες αναγνώσεις. Έτσι, τα «Μετα-Ειδώλια»
λειτουργούν ως σύγχρονες εικαστικές παρουσίες που συνδέουν την αρχαιότητα με το παρόν.
Η ελληνική τέχνη, από τότε μέχρι σήμερα, έχει βαθιά σχέση με τη φύση.
Δεν την αντιμετωπίζει ως φόντο, αλλά ως ουσία. Αυτή η συνέχεια είναι πολύτιμη,
γιατί μας δίνει εργαλεία κατανόησης και επανασύνδεσης.
Ποια είναι η σημασία των υλικών που χρησιμοποιείτε;
Τα υλικά παίζουν καθοριστικό ρόλο στο έργο μου, γιατί μεταφέρουν τη δική τους μνήμη και
υλικότητα. Το μάρμαρο, το ξύλο, το μέταλλο, η πέτρα, το χαρτί ή η φωτογραφική εικόνα δεν
είναι ουδέτερα μέσα. Καθένα συμβάλλει στη δημιουργία ενός έργου που έχει όχι μόνο
εικαστική, αλλά και σωματική παρουσία.
Πώς επηρεάζει τη δουλειά σας η ζωή σας στη Σύρο;
Η ζωή μου στη Σύρο έχει επηρεάσει ουσιαστικά τη ματιά μου. Το φως, η θάλασσα, το
κυκλαδικό τοπίο και η ιστορική πυκνότητα της Ερμούπολης έχουν ενσωματωθεί βαθιά στη
δουλειά μου. Η Σύρος δεν είναι απλώς ένας τόπος διαμονής, αλλά ένα περιβάλλον που
τροφοδοτεί σταθερά τη σκέψη και την εικαστική μου γλώσσα. Είναι η ζωντανή εμπειρία
του τόπου ως φορέα μνήμης, ενέργειας και ταυτότητας. Κάθε τόπος φέρει ένα ιδιαίτερο
«αποτύπωμα» που διαμορφώνει τον άνθρωπο και ταυτόχρονα διαμορφώνεται από αυτόν.
Όταν συνδεόμαστε ουσιαστικά με έναν τόπο, αρχίζουμε να αντιλαμβανόμαστε βαθύτερα
τους κύκλους στους οποίους ανήκουμε.
Τι θα θέλατε να πάρει μαζί του ο θεατής φεύγοντας από την έκθεση;
Θα ήθελα ο θεατής να φύγει με μια αίσθηση εσωτερικής ενεργοποίησης. Δεν με ενδιαφέρει να
δώσω έτοιμες απαντήσεις, αλλά να ανοίξω έναν χώρο σκέψης και προσωπικής εμπλοκής. Αν
κάποια εικόνα, κάποιο ίχνος ή κάποιο ερώτημα παραμείνει μέσα του μετά την επίσκεψη, τότε
η έκθεση έχει πετύχει τον σκοπό της. Θα ήθελα να φύγει με μια αίσθηση επανασύνδεσης.
Με τον τόπο, με τη φύση, με τον εαυτό του. Να δει τον κόσμο λίγο διαφορετικά όχι
ως κάτι δεδομένο, αλλά ως κάτι ζωντανό, δυναμικό και γεμάτο νόημα.
Ποιος είναι ο επόμενος δημιουργικός σας ορίζοντας;
Με ενδιαφέρει να συνεχίσω να δουλεύω πάνω στη σχέση μνήμης, τόπου και μορφής. Νιώθω
ότι κάθε ενότητα ανοίγει μια νέα διαδρομή και έναν νέο τρόπο να προσεγγίσω το ανθρώπινο
ίχνος, το τοπίο και τα σύμβολα. Ο επόμενος ορίζοντας, για μένα, είναι πάντα μια νέα
δυνατότητα μετασχηματισμού της εμπειρίας σε εικόνα.
Στο έργο σας η πόλη δεν εμφανίζεται μόνο ως τόπος μνήμης, αλλά και ως
πεδίο συλλογικής εμπειρίας. Πόσο σημαντικό είναι για εσάς η τέχνη να διατηρεί
έναν κοινωνικό παλμό και να συνομιλεί με τη ζωή των ανθρώπων;
Για μένα η τέχνη δεν είναι αποκομμένη από την κοινωνική εμπειρία. Ακόμη και όταν κινείται σε
ποιητικό ή συμβολικό επίπεδο, κουβαλά πάντοτε ίχνη από τον τρόπο που ζουν, θυμούνται και
συνυπάρχουν οι άνθρωποι. Με ενδιαφέρει το έργο να διατηρεί αυτή τη σύνδεση με το κοινό
βίωμα, όχι με διδακτικό τρόπο, αλλά ως μια ζωντανή υπενθύμιση ότι η εικόνα μπορεί να
περιέχει ιστορία, συλλογική μνήμη και ανθρώπινη παρουσία.
Στις συνθέσεις σας συναντά κανείς ίχνη ιστορίας, προσώπων, μετακινήσεων
και κοινών βιωμάτων. Πιστεύετε ότι η τέχνη μπορεί να λειτουργήσει ως ένας
τρόπος να ξαναδούμε πιο ουσιαστικά τη συλλογική μας ταυτότητα;
Ναι, πιστεύω ότι η τέχνη μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά σε αυτό. Όχι προσφέροντας έτοιμους
ορισμούς της ταυτότητας, αλλά ανοίγοντας έναν χώρο όπου μπορούμε να ξανασκεφτούμε
ποιοι είμαστε και τι μας συνδέει. Η συλλογική ταυτότητα δεν είναι κάτι σταθερό·
διαμορφώνεται μέσα από μνήμες, μετακινήσεις, αντιφάσεις και κοινές εμπειρίες. Η τέχνη
μπορεί να φωτίσει αυτές τις διαστρωματώσεις με τρόπο πιο βαθύ και πιο ανθρώπινο.
Σε μια εποχή έντονης απομόνωσης, ταχύτητας και διάσπασης της εμπειρίας,
μπορεί η τέχνη να αποτελέσει έναν χώρο συνάντησης, μνήμης και κοινωνικής
εγρήγορσης;
Νομίζω πως ναι. Η τέχνη εξακολουθεί να είναι ένας χώρος όπου μπορεί να υπάρξει παύση,
συγκέντρωση και ουσιαστική συνάντηση — με τον εαυτό μας, με τους άλλους, με όσα
συνήθως προσπερνάμε. Μέσα σε έναν κόσμο κατακερματισμένο, μπορεί να λειτουργήσει ως
πεδίο μνήμης, ενσυναίσθησης και αναστοχασμού. Και αυτό, από μόνο του, έχει μια βαθιά
κοινωνική σημασία.
Πιστεύετε ότι η τέχνη μπορεί να λειτουργήσει ιαματικά, τόσο για το άτομο όσο
και για μια κοινότητα;
Ναι, πιστεύω ότι η τέχνη μπορεί να έχει μια ουσιαστική ιαματική λειτουργία, όχι με τη στενή
θεραπευτική έννοια, αλλά ως τρόπος επανασύνδεσης του ανθρώπου με τον εαυτό του, με τη
μνήμη, με τον τόπο και με τους άλλους. Η τέχνη δημιουργεί έναν χώρο εσωτερικής
συγκέντρωσης και αναστοχασμού, όπου αυτό που έχει διασπαστεί μπορεί να επανενωθεί σε
ένα νέο επίπεδο συνείδησης. Σε επίπεδο κοινότητας, μπορεί επίσης να ενεργοποιήσει μια
βαθύτερη αίσθηση συμμετοχής, κοινής εμπειρίας και νοήματος.
Στα κείμενα σας μιλάτε για την ανάγκη του ανθρώπου να συντονιστεί ξανά με
τον τόπο και τη φύση και τονίζετε τη σχέση φύσης και πολιτισμού ως αδιάσπαστη ενότητα.
Πώς μεταφράζεται αυτό στην καλλιτεχνική πράξη; Μπορεί η τέχνη σήμερα να βοηθήσει σε αυτή την
επανασύνδεση;
Πιστεύω πως αυτό είναι μία από τις σημαντικότερες δυνατότητες της τέχνης σήμερα. Ζούμε σε
μια εποχή απομάκρυνσης από τους φυσικούς και ανθρώπινους ρυθμούς και η τέχνη μπορεί
να μας βοηθήσει να ξαναδούμε τον τόπο όχι ως φόντο, αλλά ως ζωντανή παρουσία. Όταν το
έργο τέχνης ενεργοποιεί την επίγνωση του τόπου, τότε μπορεί να λειτουργήσει ως αφορμή για
έναν πιο ουσιαστικό τρόπο κατοίκησης του κόσμου, με περισσότερη ευθύνη, προσοχή και
σεβασμό. Η τέχνη δεν λειτουργεί αποκομμένα από τη φύση, ούτε αποτελεί απλώς αισθητική
παραγωγή. Αντίθετα, είναι μια διαδικασία διερεύνησης: του εαυτού, του άλλου και του περιβάλλοντος.
Μέσα από την καλλιτεχνική πράξη, επιχειρούμε να φωτίσουμε αυτή τη βαθιά σχέση που διατρέχει
την ανθρώπινη ιστορία.
Σε μια περίοδο οικολογικής, κοινωνικής και υπαρξιακής κρίσης, ποιος μπορεί
να είναι ο ρόλος του καλλιτέχνη;
Νομίζω ότι ο καλλιτέχνης δεν μπορεί να μένει αμέτοχος απέναντι σε όσα συμβαίνουν γύρω
του. Ο ρόλος του δεν είναι απλώς να παράγει εικόνες, αλλά να αποκαλύπτει πλευρές της
πραγματικότητας που συχνά μένουν αόρατες, να ενεργοποιεί τη συνείδηση και να προτείνει
έναν πιο ουσιαστικό διάλογο με τον κόσμο. Ο καλλιτέχνης οφείλει να λειτουργεί ως καθρέφτης.
Όχι επιφανειακός, αλλά ουσιαστικός. Να αντανακλά όχι μόνο αυτό που φαίνεται,
αλλά και αυτό που υποβόσκει. Να αποκαλύπτει τις αθέατες πλευρές της πραγματικότητας
και να ανοίγει δρόμους κατανόησης. Σε μια εποχή κρίσης, η τέχνη μπορεί να γίνει ένας
τρόπος αφύπνισης, μνήμης και ευθύνης — ένας τρόπος να ξαναβρούμε το μέτρο της σχέσης
μας με τη φύση, τον τόπο και τους άλλους.
Ζούμε σε μια εποχή όπου η φύση απειλείται σοβαρά, και αυτό δεν είναι κάτι αφηρημένο.
Αγγίζει τον τόπο μας, την καθημερινότητά μας. Η τέχνη μπορεί να επαναφέρει την έννοια
του ιερού στη σχέση μας με τη φύση. Να μας υπενθυμίσει ότι δεν είμαστε ιδιοκτήτες, αλλά μέρος της.
Έχουμε ευθύνη όχι μόνο για όσα κάνουμε, αλλά και για όσα δεν κάνουμε.
Κάθε επιλογή, κάθε σιωπή, κάθε απουσία έχει σημασία.
Ο καλλιτέχνης, όπως και κάθε άνθρωπος, καλείται να πάρει θέση. Να δράσει.
Η απραξία είναι κι αυτή μια μορφή συμμετοχής απλώς χωρίς συνείδηση.
Αν μπορούσατε να συνοψίσετε τη σχέση φύσης και τέχνης σε μια φράση;
Η φύση είναι η μαγεία, η τέχνη είναι η ερμηνεία της.
