Υλικά και φόρμα πρωταγωνιστούν στην εγκατάσταση του 2023 με τίτλο “Εθελοτυφλώντας”, όπου ο Παύλος Λιαρετίδης αφορμάται από τις πυρκαγιές στη Ρόδο την ίδια χρονιά και επιχειρεί να κλονίσει την συλλογική μας συνείδηση φέρνοντας στο προσκήνιο τον κυνισμό της ανθρώπινης αδιαφορίας.
Το ρολό που ξετυλίγεται σε 91 μέτρα αποκαλύπτει το μοτίβο σε κόκκινες και μπλε αποχρώσεις, που αποτυπώνει δύο αγριοκάτσικά, αποσπασμένα από το καμένο περιβάλλον τους και ψηφιακά επεξεργασμένα, και περιβάλλονται από τη φράση “ΕΛΛΗΝΙΚΆ ΚΡΈΑΤΑ” στα ελληνικά και τα αγγλικά. Η σύνθεση, που παραπέμπει στα παραδοσιακά χαρτιά περιτυλίγματος κρεοπωλείων στην Ελλάδα, υπογραμμίζει την αποξένωση από το φυσικό περιβάλλον μέσω της τεχνολογίας.
Ο καλλιτέχνης σχολιάζει την απόσταση από την πραγματικότητα της τραγικής καταστροφής που παίρνει ο θεατής γινόμενος κοινωνός της μέσα από μία οθόνη, κινητού, τηλεόρασης, υπολογιστή. Απομονώνοντας έτσι την φωτιά σε μία καταναλώσιμη εικόνα, γυμνή από πραγματικά αισθήματα και αισθήσεις όπου η ανθρώπινη τραγωδία γίνεται προϊόν και αντικαθίσταται από την επόμενη είδηση ή φωτογραφία.
Το χαρτί, που έχει πρωταγωνιστικό ρόλο, φέρει διττό συμβολισμό: τον σαρκασμό της αντίστασης στη φωτιά και τον παραλληλισμό με τα παραδοσιακά χαρτιά περιτυλίγματος στα κρεοπωλεία. Δε πρόκειται για ένα χαρτί τυπικό αρχειακής ποιότητας χαρακτικής, αλλά ειδικό χαρτί με αντίσταση στη φωτιά που στέκει ως ένας σιωπηλός «ειρωνικός συμβολισμός». Έχει ακόμα τυπωθεί ολόκληρό στο χέρι με την τεχνική της χαρακτικής, την μεταξοτυπία, η οποία στην ιστορία της τέχνης έχει συνδεθεί με την μαζική παραγωγή και τον καταναλωτισμό. Στον σχολιασμό αυτό για τον καταναλωτισμό και την διαρκή επανάληψη μέσω της μαζικής παραγωγής προστίθεται και η επαναληψιμότητα του μοτίβου. Το υπερμέγεθες μέγεθος του τονίζει την έκταση της καταστροφής και της βαρύτητας του ζητήματος.
Δε πρόκειται για ένα απλώς χαρακτικό έργο αλλά για μία εγκατάσταση που συνομιλεί με την αρχιτεκτονική και τον επισκέπτη. Η υλικότητα και οι διαστάσεις του χαρτιού δημιουργούν νέες γεωμετρίες και καθιστούν το έργο μία πολυεπίπεδη, διαδραστική σχεδόν, εμπειρία. Η καταστροφική πυρκαγιά είναι η αφορμή για ένα βαθύτερο σχόλιο στην σχέση του ανθρώπου με το περιβάλλον και τις κρίσεις που το πληγούν. Η απαθής κατανάλωση πληροφοριών και εικόνων και η αποξενωμένη στάση καθρεφτίζεται ως προβληματισμός στη δομή του ίδιου του έργου. Ο θεατής, μέσα από το αλληγορικό ‘ξεδίπλωμα’ του ρολού, καλείται να έρθει αντιμέτωπος με την σκληρή πραγματικότητα και να κάνει μία διανοητική ‘πορεία’ προς την κατανόηση της αλήθειας.
Ο ανερχόμενος γλύπτης από τη Θεσσαλονίκη, μετά τις σπουδές του στην Σχολή Καλών Τεχνών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, ολοκλήρωσε και τις μεταπτυχιακές του σπουδές στη γλυπτική στο Maryland Institute College of Art στη Βαλτιμόρη και πλέον ζει και εργάζεται στη Νέα Υόρκη. Η δουλειά του εστιάζει στην ανάδειξη επίκαιρων κοινωνικοπολιτικών ζητημάτων μέσα από πολυδιάστατες εγκαταστάσεις με έντονους συμβολισμούς. Άλλα χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι, το έργο «Απομεινάρια μιας καμένης αξίας» της ίδιας χρονιάς όπου επίσης αφορμάται από τις καταστροφικές επιπτώσεις της πυρκαγιάς, ενώ με τα έργα «28/02/2023» και «28/02/2023 νο.2» μιλάει για την απώλεια και την αξία της ζωής.
– Στέλλα Ψαρούλη
