της Κωνσταντίνας Βήκα
Τα πρώτα καφέ στην Ευρώπη άνοιξαν τον 16ο αιώνα στις μεγάλες πόλεις και αποτέλεσαν κέντρα οικονομικής, πολιτικής και κοινωνικής ζωής. Αρχικά ο καφές συνδέθηκε με την ιδιότητά του να δημιουργεί εγρήγορση κι έτσι τα πρώτα καφέ ήταν σημεία συνάντησης και ίσως αντιπαραθέσεων ανθρώπων του πνεύματος, δημοσιογράφων και πολιτικών. Αργότερα προστέθηκε και η ιδιότητα των καφέ να συγκεντρώνουν πολλές παρέες ανθρώπων δίνοντας έναν πιο φιλικό χαρακτήρα στην καθημερινή πλέον αυτή συνήθεια.
Ας κάνουμε όμως μια βόλτα στα ιστορικά καφέ της Ευρώπης, ξεκινώντας φυσικά από την Βιέννη και το Café Central. Το καφέ ξεκίνησε την λειτουργία του το 1876 και θεωρείται ακόμα και σήμερα ένα από τα πιο αριστοκρατικά καφέ της πόλης. Ο Τρότσκι ήταν ένας από τους πολλούς διάσημους θαμώνες του συγκεκριμένου καφέ, ο οποίος μάλιστα συνήθιζε να περνάει πολλές ώρες εκεί παίζοντας σκάκι με τον Πόλγκαρ. Πέρα από τις λαμπερές προσωπικότητες όπως ο Τρότσκι, ο Πόλγκαρ, ο Φρόυντ και ο Τσβάιχ, διάσημοι ήταν και οι σερβιτόροι καθώς γνώριζαν κάθε μεγάλη ή μικρή πληροφορία, τις συνήθειες των θαμώνων και τα προσωπικά μυστικά τους. Ήταν όμως και ιδιαίτερα εχέμυθοι, καλλιεργώντας κλίμα εμπιστοσύνης ώστε όλοι να αισθάνονται ασφαλείς και ελεύθεροι να εκφραστούν όπως ήθελαν. Ένα ακόμα φημισμένο καφέ στην Βιέννη είναι το Café Sacher με την διάσημη Sachertorte, την σοκολατένια πάστα με βερίκοκο που αξίζει να δοκιμάσει κανείς έστω και μια φορά στην ζωή του.
Δημοφιλές όσο ποτέ, αλλά και από τα παλαιότερα καφέ στο Παρίσι είναι το καφέ Les Deux Magots. Πήρε το όνομά του από τα δύο αγαλματίδια που μπορεί να δει ο επισκέπτης ακόμα και σήμερα και με θαμώνες τον Χέμινγουεϊ και τον Νταλί ανήκει πια στην καλλιτεχνική ιστορία της πόλης. Στην ίδια περιοχή βρίσκεται το Café de Flore, το οποίο απέκτησε την φήμη του μετά την αναπαλαίωση του κτηρίου και έγινε στέκι του Πικάσο, του Σαρτρ και του Μπρετόν. Αξίζει να σημειωθεί πως τα δύο αυτά ιστορικά καφέ έχουν θεσπίσει λογοτεχνικά βραβεία, τα οποία απολαύουν της αποδοχής του καλλιτεχνικού κόσμου.
To Caffè Florian ήταν το πιο δημοφιλές σημείο συνάντησης στην Βενετία, με ορχήστρα κλασσικής μουσικής και μικρά, σκοτεινά δωμάτια, τα οποία είχαν διαφορετικά ονόματα και ύφος. Εκεί γεννήθηκε και η ιδέα της σημερινής Biennale. Οι διάσημοι θαμώνες ξεκινούν από την εποχή του Καζανόβα για να φτάσουν στον Γκαίτε, τον Προυστ και τον Μπάιρον.
Στην Πράγα βρίσκονται τα Café Slavia, Café Louvre και Café Imperial, τα οποία αποτελούσαν στέκια του Κάφκα και του Αϊνστάιν. Χαρακτηριστικό δείγμα της συμβολής της Πράγας στον Κυβισμό αποτελεί το Grand Café Orient τόσο για την αρχιτεκτονική του, όσο και για την επιλογή των επίπλων και την γενική διακόσμηση. Οι λάτρεις του κυβισμού θα βρουν εκεί ένα μοναδικό αξιοθέατο με μακρόχρονη ιστορία.
Στην Κρήτη βρίσκεται το ιστορικό καφέ Κήπος, το οποίο λειτουργεί από το 1870 στα Χανιά. Αποτελεί σημείο αναφοράς για ολόκληρη την πόλη των Χανίων χάρη στην ήρεμη ατμόσφαιρα και την μακρόχρονη ιστορία του. Ο Βενιζέλος, ο Καζαντζάκης και αμέτρητοι ακόμα καλλιτέχνες και διανοούμενοι το έχουν επισκεφτεί στα χρόνια της λειτουργίας του. Στο καφέ μπορεί κανείς να δει και μια μόνιμη έκθεση φωτογραφίας με πολλές αξιόλογες ιστορικές πληροφορίες.
Η Ευρώπη βρίθει ιστορικών καφενείων τα οποία ακολουθούν την πολυτάραχη ζωή και τις έντονες προσωπικότητες των ανθρώπων. Αξίζει κανείς να διαβάσει την ιστορία τους, να διαλέξει το αγαπημένο του και σίγουρα να το επισκεφθεί για να ζήσει στιγμές που νικάνε τον χρόνο.