Ο Κωνσταντίνος Ρόδης, μιλά στο independent.gr, με αφορμή το έργο « Τι Με Κοιτάς Έτσι; », στο οποίο υπογράφει το κείμενο αλλά και τη σκηνοθεσία.
Πρόκειται για έναν χειμαρρώδη μονόλογο-αληθινή ιστορία μιας Γυναίκας με ισχυρή προσωπικότητα, η οποία διηγείται την πολυτάραχη ζωή της, μέσα από μια παραληρηματική κατάσταση, σχολιάζοντας την σύγχρονη πραγματικότητα. Την Γυναίκα ερμηνεύει η Αθηνά Παππά. Η παράσταση παρουσιάζεται για 2η χρονιά στο θέατρο Αλκμήνη, κάθε Τετάρτη στις 21.30, από τις 16/10/19.
«Πίσω από κάθε κωμωδία, υποβόσκει μια μεγάλη τραγωδία..»
Στη συγκεκριμένη παράσταση, η ιδιότητά σας είναι διπλή: υπογράφετε το κείμενο (μαζί με τον Ιωάννη Κυφωνίδη) αλλά και τη σκηνοθεσία. Πώς προέκυψε η ιδέα της συγγραφής του έργου και πώς το προσεγγίσατε σκηνοθετικά;
Το «Τι Με Κοιτάς Έτσι;» είναι βασισμένο σε αληθινή ιστορία. Κάποια στιγμή, σε μια κουβέντα που είχαμε με τον Ιωάννη Κυφωνίδη, μου αποκάλυψε ότι θα ήθελε κάποτε να κάνει κάτι για την μνήμη της μητέρας του, η οποία έπασχε από μανιοκατάθλιψη και αυτοκτόνησε πέφτοντας στο κενό από το μπαλκόνι του σπιτιού τους. Τότε δεν ήξερε τι ακριβώς ήταν αυτό που ήθελε να κάνει. Μου διηγήθηκε την ιστορία της και του πρότεινα να γράψουμε ένα θεατρικό έργο με εφαλτήριο το τι θα γινόταν αν αυτή η γυναίκα ζούσε μετά την πτώση, τι θα έλεγε, πως θα ήταν. Του άρεσε και ξεκινήσαμε να γράφουμε μπλέκοντας αληθινά περιστατικά με μυθοπλασία. Έτσι γεννήθηκε το «Τι Με Κοιτάς Έτσι;». Όσον αφορά το κομμάτι της σκηνοθεσίας, δε μπορώ να πω ότι ένας μονόλογος σκηνοθετείτε επακριβώς. Δεν είναι δηλαδή ένα έργο με πολλά πρόσωπα, που θα τους πεις που θα μπουν, που θα βγουν, κτλ. Ο μονόλογος στηρίζεται στον ηθοποιό που τον ερμηνεύει. Ο σκηνοθέτης είναι το τρίτο μάτι, που βλέπει από κάτω, που παρατηρεί τον ηθοποιό και τον καθοδηγεί ανάλογα με τα εναύσματα και τα ερεθίσματα που του δίνει. Όταν κάποιος είναι πάνω στη σκηνή μόνος του είναι πολύ εύκολο να ξεφύγει. Θέλει έναν άνθρωπο που θα τον κοιτάζει με αγάπη και ειλικρίνεια και θα μπορεί να του πει ότι αυτό που κάνει είναι καλό, περνάει που λέμε, ή ότι εδώ έχεις φύγει λίγο, καλό είναι να το μαζέψουμε. Σε έναν μονόλογο, σκηνοθέτης και ηθοποιός πρέπει να είναι ένα. Να αλληλοστηρίζονται και να αλληλοσυμπληρώνονται για να επιτύχουν το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Με την Αθηνά Παππά, κάναμε πολλές συζητήσεις για το πώς βλέπει ο καθένας μας την ηρωίδα και μπορώ να πω ότι υπήρχε ταύτιση. Ξέραμε από την αρχή και οι δύο ότι έχουμε κοινή οπτική γωνία των πραγμάτων, κοινή αισθητική κι έναν κοινό στόχο, που θαρρώ πως τον επιτύχαμε.
«Είναι λυπηρό ότι ακόμα και σήμερα, που υποτίθεται ότι είμαστε σε καλύτερες εποχές, στιγματίζουμε τους ανθρώπους που πάσχουν από ψυχικά νοσήματα ή σωματικά και είμαστε έτοιμοι να τους πετάξουμε σε έναν σύγχρονο Καιάδα...»
Το έργο περιγράφει τη ζωή μιας γυναίκας που βιώνει τον κοινωνικό αποκλεισμό λόγω σωματικής και ψυχικής αναπηρίας. Πώς αποφασίσατε να αγγίξετε καλλιτεχνικά ένα τόσο ιδιαίτερο και ευαίσθητο θέμα;
Όπως προανέφερα η ιστορία βασίζεται σε αληθινά γεγονότα. Δυστυχώς, εν έτει 2019, οι πολίτες με αναπηρία διεκδικούν ακόμα το αυτονόητο. Πόσες ράμπες υπάρχουν στα πεζοδρόμια για τα άτομα που βρίσκονται σε αναπηρικά αμαξίδια; Ελάχιστες, κι όσες υπάρχουν συνήθως θα βρεις πάνω τους ένα αμάξι ή ένα μηχανάκι παρκαρισμένο. Πόσες ράμπες υπάρχουν στις παραλίες για να μπορούν να μπουν στη θάλασσα; Πως αντιμετωπίζονται οι άνθρωποι με αναπηρίες από τους συνανθρώπους τους ή ακόμα και από το ίδιο τους το οικογενειακό περιβάλλον; Είναι λυπηρό ότι ακόμα και σήμερα, που υποτίθεται ότι είμαστε σε καλύτερες εποχές, στιγματίζουμε τους ανθρώπους που πάσχουν από ψυχικά νοσήματα ή σωματικά και είμαστε έτοιμοι να τους πετάξουμε σε έναν σύγχρονο Καιάδα. Όλο αυτό, φυσικά, ξεκινά από την ίδια την πολιτεία, το Κράτος, όπου αδιαφορεί πλήρως. Αλλά ας μην γελιόμαστε, την πολιτεία και το Κράτος τα απαρτίζουμε όλοι εμείς. Όλοι έχουμε μερίδιο ευθύνης για το πως έχει εξελιχθεί η τωρινή μας κατάσταση σε όλους τους τομείς. Η ηρωίδα είναι μια γυναίκα, που στην προσπάθειά της να είναι καλή μητέρα, υποδειγματική σύζυγος, υπάκουη κόρη - σύμφωνα πάντα με τους χρηστούς κανόνες που η ίδια η κοινωνία και η οικογένεια έχει θεσπίσει - έχασε το πιο βασικό, τον εαυτό της.. Η αγωνία της να είναι πάντα το επίκεντρο, είτε θετικά, είτε αρνητικά την οδήγησε στο να εκχερσωθεί η προσωπικότητά της. Πάντα έδινε στους άλλους, ποτέ δεν πήρε. Το μόνο που ζητούσε εναγωνίως ήταν απλά να την κοιτάξει κάποιος μ’ ένα βλέμμα αγάπης. Δεν το βρήκε. Ούτε από την οικογένεια, ούτε από τον σύζυγο, ούτε από τον εραστή της, ούτε από την κοινωνία. Κι έτσι αποφάσισε να παραιτηθεί, να απομονωθεί σ’ έναν δικό της φαντασιωσικό κόσμο. Ρωτάει συνέχεια «Τι Με Κοιτάς Έτσι;», γιατί ακόμα και τώρα επιθυμεί κάποιος να την κοιτάξει με αγάπη και να την τραβήξει από το τέλμα. Ωστόσο, εμείς στην παράστασή μας, δε θέλαμε να δώσουμε μια απαισιόδοξη οπτική. Προσπαθήσαμε να διανθίσουμε το τραγικό του πράγματος με κωμικά στοιχεία. Γιατί πίσω από κάθε τι τραγικό πάντα κρύβεται κάτι κωμικό. Και πίσω από κάθε κωμωδία, υποβόσκει μια μεγάλη τραγωδία. Έτσι, η παράστασή μας χαρακτηρίζεται ως μαύρη κωμωδία.
«Η πιο συγκλονιστική, για μένα, παράσταση που θα μείνει χαραγμένη στη μνήμη μου ήταν αυτή που δώσαμε στο Κατάστημα κράτησης γυναικών Θήβας..»
Η παράσταση παρουσιάστηκε για πρώτη φορά πέρυσι (θεατρική σεζόν ’18- ’19) με τεράστια καλλιτεχνική επιτυχία. Τι σας ώθησε να την επαναλάβετε τη φετινή χρονιά;
Πραγματικά, η παράσταση πέρσι αγαπήθηκε από το κοινό και από τους κριτικούς. Μάλιστα, μετά την ολοκλήρωση των παραστάσεών μας στην Αθήνα, κάναμε μια μίνι περιοδεία στο ΔΗΠΕΘΕ Κοζάνης, στη Χαλκίδα και σε άλλα μέρη. Αλλά η πιο συγκλονιστική, για μένα, παράσταση που θα μείνει χαραγμένη στη μνήμη μου ήταν αυτή που δώσαμε στο Κατάστημα κράτησης γυναικών Θήβας. Ήταν μια μοναδική εμπειρία πραγματικά. Θεωρήσαμε, λοιπόν, ότι δεν έχει ολοκληρώσει ακόμα τον κύκλο του το συγκεκριμένο έργο. Ο κόσμος, που δεν πρόλαβε πέρσι να το δει, μας ρωτούσε αν θα συνεχίσουμε και δεύτερη χρονιά. Κι έτσι το αποφασίσαμε. Με την Αθηνά, έτσι κι αλλιώς, περνάμε τόσο καλά στα παρασκήνια, γιατί είμαι εκεί σε κάθε παράσταση, που θέλαμε πάρα πολύ και οι δυο μας να μην σταματήσει εδώ όλο αυτό. Επιθυμία μας είναι να το δουν όσο περισσότεροι γίνεται. Έχουμε σκοπό να το συνεχίσουμε για όσο καιρό και σε όσα μέρη της Ελλάδας μπορούμε να πάμε.
Μιλήστε μου για την πρωταγωνίστρια του έργου και σπουδαία ηθοποιό-σκηνοθέτιδα, Αθηνά Παππά. Ποιό στοιχείο, ως προς την ερμηνεία της, είναι αυτό που απογειώνει την παράσταση;
Με την Αθηνά γνωριζόμαστε από το 2007, δηλαδή 12 χρόνια. Την είχα δασκάλα στη θεατρική σχολή και είναι η θεατρική μου μαμά, καθώς εκείνη με έβγαλε πρώτη στο θέατρο. Είναι ένας άνθρωπος που του χρωστάω πολλά, καθώς έπαιξε καταλυτικό ρόλο τόσο στην επαγγελματική, όσο και στην προσωπική μου πορεία. Οι δάσκαλοί μας, δεν μας διαμορφώνουν μόνο στο επαγγελματικό κομμάτι, αλλά και ως προσωπικότητες. Είναι μια σπουδαία ηθοποιός, όντως, αλλά το ουσιαστικότερο είναι ότι είναι σπουδαίος άνθρωπος. Η αλήθεια είναι ότι αισθανόμουν ένα δέος όταν πήγα να της προτείνω το έργο και πόσο μάλλον να την σκηνοθετήσω. Αλλά εκείνη το δέχτηκε με μεγάλη χαρά, λέγοντάς μου «Τώρα ήρθε η ώρα να μου δείξεις τι έμαθες». Αποφασίσαμε να αντιστρέψουμε τους ρόλους και ο μαθητής να σκηνοθετήσει την δασκάλα. Και πέτυχε, γιατί το όλο εγχείρημα στηρίχθηκε στην ειλικρίνεια και την αγάπη. Δεν αισθάνθηκα ποτέ ότι με κατακρίνει ή με καπελώνει, που λέμε. Καθ’ όλη την διάρκεια των προβών διασκεδάσαμε και παίξαμε με το έργο, όπως κάνουν δυο μικρά παιδιά που βρίσκονται στην αυλή ενός σπιτιού και λένε «Πάμε να παίξουμε τώρα;» κι αυτό είναι το μαγικό. Όλα τα ερμηνευτικά μέσα που χρησιμοποιεί συνετέλεσαν στο να απογειωθεί καλλιτεχνικά η παράσταση. Έτσι κι αλλιώς, κατά την διάρκεια των προβών, άλλαξαν και κάποια πράγματα στο κείμενο, γιατί εκεί με οδηγούσε η ερμηνεία της Αθηνάς. Οπότε, πήγαινα την επομένη στην πρόβα και της έλεγα έλα να βάλουμε κι αυτό κι εκείνο, γιατί ήξερα ότι μπορούσε να τα υποστηρίξει. Αν πρέπει να διαλέξω ένα και μόνο στοιχείο, θα έλεγα ότι αυτό που απογειώνει την παράσταση είναι η αλήθεια της ερμηνείας της.
«Αυτό που απογειώνει την παράσταση είναι η αλήθεια της ερμηνείας της Αθηνάς Παππά»
Ποιά είναι τα συναισθήματα που βιώνει ο θεατής παρακολουθώντας την παράσταση;
Η ηρωίδα σχολιάζει την σύγχρονη πραγματικότητα. Αυτοσαρκάζεται, σαρκάζει, γελά, ονειρεύεται. Στην παράσταση περνάνε όλα τα είδη του θεάτρου (κωμωδία, δράμα, μπουρλέσκ, καμπαρέ) και διαδέχονται το ένα το άλλο χωρίς να αφήνουνε περιθώρια πλήξης στον θεατή και ταυτόχρονα τον καθιστούν συνένοχο. Ο θεατής ταυτίζεται με αυτή τη γυναίκα, γιατί μιλάει μια γλώσσα απλή, καθημερινή, αληθινή. Και αναφέρεται σε συναισθήματα που όλοι έχουμε βιώσει. Πολλοί, ας πούμε, ταυτίζονται όταν μιλάει για το γάμο της. Κάποια στιγμή αναφέρει ότι αφού χώρισε με τον εραστή της, επέστρεψε στον άντρα της και λέει ότι «Ο γάμος μας ήταν ένα ακριβό κρυστάλλινο βάζο που έπεσε κάτω κι έγινε θρύψαλλα. Μπορείς να κολλήσεις τα θρύψαλα; Δεν μπορείς»! Με αυτό το σημείο του έργου έχουν ταυτιστεί πάρα πολύ άνθρωποι, κι όχι μόνο γυναίκες, αλλά και άντρες. Έχω την αίσθηση ότι φεύγοντας ο θεατής από την παράσταση έχει μέσα του το αίσθημα της ολοκλήρωσης, της κάθαρσης, της λύτρωσης. Και σίγουρα φεύγει με μεγαλύτερη θέληση για ζωή.
«Φεύγοντας ο θεατής από την παράσταση έχει μέσα του το αίσθημα της ολοκλήρωσης, της κάθαρσης, της λύτρωσης. Και σίγουρα φεύγει με μεγαλύτερη θέληση για ζωή...»
Ποιά είναι τα μελλοντικά σας σχέδια;
Αυτό που έχω τώρα στο μυαλό μου είναι να ξεκινήσουμε με το «Τι Με Κοιτάς Έτσι;», το οποίο θα παρουσιάζεται από 16 Οκτωβρίου κάθε Τετάρτη στις 21.30 στο θέατρο Αλκμήνη στη σκηνή Secret Room. Αμέσως μετά, ξεκινάω πρόβες, καθώς θα είμαι βοηθός της Αθηνάς Παππά στην παράσταση που γράφει (μαζί με τον Νίκο Γιαννόπουλο) και σκηνοθετεί η ίδια με τίτλο «Η Τραγωδία Αλλιώς» και υπότιτλο «Κατανοώντας τη διαφορετικότητα» και θα παρουσιαστεί τον ερχόμενο Νοέμβριο στο Θέατρο της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών. Είναι ένα έργο που έχει ως αντικείμενο τη μελέτη της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας και τις μεταγραφές της μέσα από το πολυπολιτισμικό στοιχείο που διανύουμε, έχοντας ως στόχο την ανάγκη της κατανόησης της διαφορετικότητας σε όλα τα επίπεδα.
Η ταυτότητα της παράστασης
Κείμενο: Κωνσταντίνος Ρόδης & Ιωάννης Κυφωνίδης
Σκηνοθεσία: Κωνσταντίνος Ρόδης
Ερμηνεία: Αθηνά Παππά
Σκηνικά – Κοστούμια: Μαριλίζα Rendl
Σύνθεση πρωτότυπης μουσικής – Ενορχήστρωση: Χρήστος Μπάκης
Σχεδιασμός Φωτισμού – Φωτογραφίες: Βαγγέλης Ρασσιάς
Σόλο Βιολί: Γιώργος Μανωλάς
Make up Artist: Μαργαρίτα Καρακάση
Hair Styling: Ντίνα Τριάντου
Trailer: Μαριλίζα Rendl
Επικοινωνία: Νατάσα Παππά
Φιλική Συμμετοχή (Voice over):
Θοδωρής Ανθόπουλος, Σάρα Γανωτή, Ματθίλδη Μαγγίρα
Κάθε Τετάρτη στις 21.30 από τις 16-10-19
Θέατρο Αλκμήνη
Αλκμήνης 8-12, Κάτω Πετράλωνα
(μετρό «Κεραμεικός», τηλ.: 210 3428650)
Γενική είσοδος: 10 ευρώ
Προπώληση εισιτηρίων:
https://www.viva.gr/tickets/theater/theatro-alkmini/ti-me-koitas-etsi/
Official Facebook Page της παράστασης:
https://www.facebook.com/timekoitasetsi/?ref=br_rs
Official Facebook Page της Αθηνάς Παππά:
https://www.facebook.com/athina333/
