H ηθοποιός Μπέτυ Σαράντη αποτελεί μέλος της Ομάδας Θεάτρου Tsopan Theatre Company. Φέτος τη συναντάμε στη σκηνή του Θέατρου Ίσον, να ερμηνεύει έναν ιδιαίτερα απαιτητικό και ταυτόχρονα γοητευτικό μονόλογο με τίτλο «Μην κλαις ρε γοργόνα».
Είναι γραμμένος από τον Παναγιώτη Γκούβερη και σκηνοθετημένος από την Περσεφόνη Παντοπούλου (μέλος της Ομάδας). Συναντήσαμε την ηθοποιό λίγες μέρες πριν την πρεμιέρα της παράστασης (Παρασκευή 2 Μαΐου) και μιλήσαμε μαζί της.
Μιλήστε μας για το έργο.
Η Ελλάδα. Μια χώρα που φλερτάρει διαρκώς με το μεγαλείο και την απογοήτευση. Ένας τόπος που δεν σταματά να εμπνέει και να πονάει, να γεννά μύθους και να τους καταρρίπτει την επόμενη στιγμή. Το έργο “Μην κλαις ρε γοργόνα” περιγράφει αυτές ακριβώς τις παθογένειες της ελληνικής πραγματικότητας. Το κείμενο της παράστασης είναι βαθιά πολιτικό, κοινωνικό και προσωπικό ταυτόχρονα. Μας μιλά για την Ελλάδα της καρδιάς μας, την Ελλάδα του τουριστικού φυλλαδίου αλλά και της βουβής απόγνωσης. Την Ελλάδα που όλοι αγαπάμε αλλά δυσκολευόμαστε να αναγνωρίσουμε πια. Την Ελλάδα του “είναι” και την Ελλάδα του “φαίνεσθαι”. Αυτή είναι η εικόνα της Ελλάδας, όπως την αντιλαμβάνεται και τη βιώνει τα τελευταία χρόνια το μεγαλύτερο ποσοστό του πληθυσμού της: μηδέν εις το πηλίκον.
Όπως μου εκμυστηρεύτηκε ο κύριος Γκούβερης, συγγραφέας του έργου, κατά τη διάρκεια της συζήτησής μας για το κείμενο : “Το έργο γράφτηκε μέσα στην καρδιά της κρίσης. Τη στιγμή που όλοι συνειδητοποιήσαμε πως θα ζήσουμε χειρότερα απ’ τους γονείς μας. Τη στιγμή που βλέπαμε τα όνειρά μας να μουλιάζουν, να σαπίζουν. Αυτό είναι η "Γοργόνα" — το μουλιασμένο μου όνειρο, ο τραυματισμένος δικός μας εθνικός ύμνος, βγαλμένος απ' τα σπλάχνα μας, που ακόμα αιμορραγούν. Δεν είναι τυχαίο πως σκηνοθέτης, ηθοποιός και συγγραφέας είμαστε κοντά στην ηλικία. Μοιραζόμαστε τα ίδια βιώματα, την ίδια οργή, τις ίδιες εκδικήσεις. Αυτό είναι η "Γοργόνα": η ανάγκη μας για εκδίκηση. Η αγωνία μας να επιπλεύσουμε. Έστω κι αν ξέρουμε πως στο τέλος, θα πνιγούμε.”
Ο ρόλος σας;
Ο ρόλος που υποδύομαι αυτός της καπετάνισσας, είναι ένας ρόλος βαθιά εγκλωβισμένος στα ελληνικά αδιέξοδα. Είναι μια φιγούρα γνώριμη, σχεδόν εμβληματική από αυτές που βλέπεις σε ένα παλιό καφενείο, στο ίδιο τραπέζι, στην ίδια γωνιά και δε ξέρεις αν έχει που να πάει όταν το μαγαζί κλείσει. Και ίσως δεν έχει πια. Ίσως δεν υπάρχει "σπίτι" πια με την έννοια του ασφαλούς, του σταθερού, του δικού σου. Η καπετάνισσα είναι πνιγμένη και ονειρεύεται. Πεινάει, διψάει, κρυώνει, είναι θυμωμένη όχι μόνο με όσα της στέρησαν αλλά και με όσα αναγκάστηκε η ίδια να στερήσει από άλλους για να επιβιώσει. Και αυτό είναι το πιο βαρύ: η ενοχή του επιζώντα μέσα σε μια κοινωνία που σε μαθαίνει να κοιτάς πρώτα τον εαυτό σου. Ο ρόλος αυτός με φέρνει αντιμέτωπη με εικόνες, λέξεις και συναισθήματα που κουβαλάμε όλοι μας – είτε μεγαλώσαμε εδώ είτε επιστρέψαμε, είτε απλώς περάσαμε και μείναμε. Δεν είναι ένας θεατρικός χαρακτήρας. Είναι υπαρξιακός. Είναι ένα κομμάτι της συλλογικής μας μνήμης και της προσωπικής μας απελπισίας. Το σώμα αυτού του ρόλου, η φωνή του κουβαλούν το μύθο της Ελλάδας που ρωτάει ακόμα για τον Μέγα Αλέξανδρο, αλλά ξέρει την απάντηση και προσποιείται πως δεν την ξέρει. Βρίσκεται κάπου κει: ανάμεσα στον θρήνο και την ειρωνεία, ανάμεσα στη βαθιά ανάγκη να ανήκουμε και την επίγνωση ότι ανήκουμε κάπου που δε μας χωράει πια. Είναι ένας ρόλος που πονάει αλλά γελάει. Ζητάει εκδίκηση αλλά καταλαβαίνει πως η μόνη της ελπίδα είναι να επιπλεύσει.
Είναι η πρώτη φορά που θα παρουσιάσετε μονόλογο; Ποιες είναι οι σκέψεις σας και ποιες οι δυσκολίες που συναντήσατε κατά την προσέγγιση του ρόλου σας;
Αυτή είναι η πρώτη φορά που ανεβαίνω στη σκηνή με μονόλογο. Ενώ στην αρχή με κυρίευε ο φόβος, τώρα νιώθω μια γνήσια αγωνία που έχει κάτι από λαχτάρα. Το να είσαι μόνος σου επί σκηνής, χωρίς τη στήριξη ενός συμπαίκτη, είναι μια εμπειρία βαθιά αποκαλυπτική. Η έκθεση αυτή γεννά ένα μείγμα συναισθημάτων και απαιτεί απόλυτη συγκέντρωση, σωστή διαχείριση της ενέργειας και εσωτερική σταθερότητα. Όταν ήρθε η πρόταση από την Περσεφόνη, ένιωσα πως ήρθε τη σωστή στιγμή. Πέρασα – και ίσως περνώ ακόμη – από στάδια αμφισβήτησης, όμως έχω μάθει να εμπιστεύομαι τόσο την καθοδήγηση των συνεργατών μου και της Περσεφόνης όσο και τη δική μου εσωτερική φωνή. Αυτή η διαδικασία, όσο απαιτητική κι αν είναι, με εξελίσσει. Η δυσκολία που συνάντησα είναι ότι κατά τη διάρκεια της πρόβας, η απουσία συμπαίκτη στη σκηνή —ενός προσώπου που, υπό άλλες συνθήκες, θα πρότεινε δράση ή θα μου έδινε ένα ερέθισμα για να προχωρήσει η αλληλεπίδραση— με έφερε στη θέση να λειτουργήσω ταυτόχρονα ως εαυτός και ως συμπαίκτης. Αυτή η διπλή λειτουργία προκάλεσε δυσκολίες, τόσο λόγω σωματικής κόπωσης όσο και εξαιτίας συναισθηματικού βάρους, που έφερε μαζί της την αντίσταση και την αναστολή στην αυθόρμητη έκφραση.
Πώς είναι η συνεργασία σας με τον συγγραφέα του έργου, Παναγιώτη Γκούβερη και με τη σκηνοθέτρια της παράστασης, Περσεφόνη Παντοπούλου;
Δυστυχώς, δεν έχω γνωρίσει ακόμη τον κύριο Γκούβερη από κοντά, καθώς ζει μόνιμα εκτός Αθηνών. Παρ' όλα αυτά, είχαμε μια ζεστή επικοινωνία μέσω μηνυμάτων. Ήταν ενθαρρυντικός, με σεβασμό και αναγνώριση για τη δουλειά που καλούμαι να κάνω εγώ στη σκηνή και η Περσεφόνη στη σκηνοθεσία. Είναι πολύ σπάνιο ένας συγγραφέας να σου παραχωρεί τέτοια ελευθερία έκφρασης στο έργο του, χωρίς παρεμβατισμούς, χωρίς να θέλει να είναι παρών. Πολύ περισσότερο όταν δεν σε γνωρίζει προσωπικά. Μέσω της Περσεφόνης είχε δει δείγματα της δουλειάς μας σε video και, όπως μας μετέφερε, ενθουσιάστηκε. Αυτή η εμπιστοσύνη είναι πολύτιμη — και τον ευχαριστώ θερμά.
Όσο για την Περσεφόνη... είναι από εκείνους τους ανθρώπους και καλλιτέχνες που ξέρω ότι θα συνεργάζομαι για καιρό. Είναι η δεύτερη μας συνεργασία, η πρώτη ήταν το έργο "Macrokosmos", σε πρωτότυπο κείμενο της Αλεξάνδρας Τσόμπου, πριν από δύο χρόνια. Η Περσεφόνη έχει έναν "ενοχλητικό", αντισυμβατικό τρόπο προσέγγισης ενός κειμένου. Σε ξεβολεύει — είτε είσαι ο ηθοποιός είτε ο θεατής. Δεν την ενδιαφέρει να σου πει απλώς μια ιστορία για μία ώρα. Την ενδιαφέρει να τη σκέφτεσαι για μέρες μετά. Να σε αναστατώσει δημιουργικά, να σε κάνει να αναρωτηθείς. Αυτό το ξεπέρασμα του "πρώτου επιπέδου" είναι χαρακτηριστικό της. Στις πρόβες συχνά διαφωνούμε, ίσως και τις περισσότερες φορές. Μα σχεδόν πάντα, την επόμενη μέρα, συνειδητοποιώ πως η πρότασή της λειτουργεί. Και με έχει πάει παρακάτω.
Επόμενα καλλιτεχνικά σχέδια;
Η πρεμιέρα της παράστασης πλησιάζει και αυτή τη στιγμή όλη η ενέργεια και η συγκέντρωσή μου είναι στραμμένες σε αυτή τη δουλειά. Το έργο ξεκινά με έναν κύκλο παραστάσεων που είναι σχετικά μικρός — μόλις τέσσερις παραστάσεις. Υπάρχει, όμως, η επιθυμία να ακολουθήσει και δεύτερος κύκλος, κάτι που παραμένει αβέβαιο, όπως και η πιθανότητα η παράσταση να ταξιδέψει και εκτός Αθηνών, στον τόπο καταγωγής του συγγραφέα, του κυρίου Γκούβερη, στις Σέρρες. Αυτή τη στιγμή όλα αυτά είναι απλώς σκέψεις που ίσως αργότερα γίνουν στόχοι. Το μόνο σίγουρο είναι ότι η ενέργεια αυτή τη στιγμή επικεντρώνεται στο παρόν. Όσον αφορά τις μελλοντικές παραγωγές της ομάδας Tsopan Theatre Company, η Αλεξάνδρα Τσόμπου, συγγραφέας και μέλος της ομάδας, ήδη εργάζεται πάνω στο δεύτερο κείμενό της, μετά το έργο ‘’Macrokosmos’’. Αυτή θα είναι και η επόμενη δουλειά της ομάδας. Είμαι ενθουσιασμένη που συνεχίζουμε να δημιουργούμε μαζί. Επίσης, υπάρχει και ένας άλλος πυρήνας συνεργατών με τους οποίους έχουμε δουλέψει στο παρελθόν και είναι βέβαιο ότι θα ξανασυναντηθούμε σύντομα. Οι περισσότεροι από εμάς προερχόμαστε από την ίδια “οικογένεια” δραματικής σχολής και η έννοια της ομάδας έχει μια βαθιά ευαισθησία για εμάς. Δεν είναι απλώς μια συνεργασία, είναι μια κοινή καλλιτεχνική πορεία, μια σχέση που ξεπερνά τα όρια του επαγγελματισμού και αγγίζει την ανθρώπινη και συναισθηματική σύνδεση.
Ταυτότητα παράστασης
Κείμενο: Παναγιώτης Γκούβερης
Σκηνοθεσία: Περσεφόνη Παντοπούλου
Δραματουργική επεξεργασία: Αλεξάνδρα Τσόμπου
Σκηνικά: Eύα Τρουπιώτη
Επιμέλεια κίνησης: Γρηγορία Μεθενίτη
Σχεδιασμός ήχου: Tsopan Theatre Company
Βοηθός σκηνοθέτη: Νίκη Παπαγεωργίου
Κατασκευή σκηνικού: Μυρτώ Μάστορη
Φωτισμοί: Δημήτρης Σαβουιδάκης, Λία Μιχάλη
Φωτογραφίες: Αγάπη Λιάκου
Video teaser: Τίμος Κορονετόπουλος
Επικοινωνία: Νατάσα Παππά
Ερμηνεύει η Μπέτυ Σαράντη
Θέατρο ΙΣΟΝ (Μελενίκου 33, Αθήνα | Σταθμός μετρό Κεραμεικός)
Τηλ. θεάτρου: 213 0411546, 6939 308409
Για 4 μόνο παραστάσεις: Παρασκευή 2, 9, 16, 23 Μαΐου 2025
