Από πού ξεκίνησε η επιθυμία να προσεγγίσετε φωτογραφικά τους υπεραιωνόβιους ελαιώνες της Κέρκυρας;
Οι «Ελ–αιώνες» δεν ξεκίνησαν από μια εικόνα· ξεκίνησαν από μια αίσθηση. Η σιωπή των υπεραιωνόβιων ελαιώνων με έκανε να νιώσω πως περπατώ σε έναν χώρο φορτισμένο ιστορίας, όπου οι κορμοί δεν είναι απλώς δέντρα αλλά φορείς μνήμης. Μέσα σε αυτή τη σιωπή γεννήθηκε η ανάγκη να αφήσω τον τόπο να μιλήσει για όλα αυτά μέσα από τον φακό.
Ποιο ρόλο παίζει το ανθρώπινο στοιχείο στις εικόνες σας;
Το ανθρώπινο στοιχείο συνδέει το τοπίο με τη ζωή του τόπου χωρίς να κυριαρχεί. Νέοι και μεγαλύτεροι, με υπομονή και μεράκι, αφιερώνουν το φθινόπωρο στον καρπό της ελιάς. Παρατηρούσα τα βλέμματα, τις κινήσεις, τα χέρια και τα ρούχα τους και ήθελα να καταγράψω στιγμές αληθινές — όπου η σιωπηλή εργασία μετατρέπεται σε πράξη πολιτισμού και η φροντίδα της γης γίνεται μια μορφή ήπιας αντίστασης στη φθορά του χρόνου και στις αλλαγές του τρόπου ζωής.
Πώς οργανώσατε τα ταξίδια και τη φωτογράφιση;
Κάθε ταξίδι στο νησί ήταν καθοριστικό για το επόμενο. Στο πρώτο, περιπλανήθηκα στον βορρά, στη μέση και στον νότο της Κέρκυρας, νιώθοντας πως έπρεπε να αφουγκραστώ τον τόπο πριν ξεκινήσει η φωτογραφική καταγραφή. Φωτογράφισα το άπλωμα των διχτυών και τις πλαγιές στρωμένες με αυτά σε αναμονή της συγκομιδής. Στα επόμενα δύο ταξίδια ολοκλήρωσα τις λήψεις, ακολουθώντας τον ρυθμό των εργασιών της συγκομιδής και του ελαιοτριβείου.
Πώς η φωτογραφία συνδέεται με την ιστορία και την παράδοση;
Για μένα, εντελώς φυσιολογικά, ήρθε η στιγμή που η αφήγηση έπρεπε να ξεπεράσει τα όρια της φωτογραφίας. Αναζήτησα την ιστορία της ελαιοκαλλιέργειας μέσα από αρχεία και παλιές φωτογραφίες κοινωνικών δραστηριοτήτων των κατοίκων στους ελαιώνες, άκουσα αφηγήσεις ανθρώπων που γνώριζαν τον τόπο και προσπάθησα να δω πώς η προσωπική ματιά μου μπορεί να συνομιλήσει με τη συλλογική μνήμη.
Πώς η λογοτεχνία, η τέχνη και οι αρχειακές φωτογραφίες συνομιλούν με τις φωτογραφίες σας;
Δίπλα στις δικές μου εικόνες, η λογοτεχνία, η εικαστική έκφραση και τα ιστορικά τεκμήρια ανοίγουν νέες διαστάσεις. Από τον Όμηρο έως τον Οδυσσέα Ελύτη, αλλά και μέσα από έργα κλασικών και σύγχρονων Κερκυραίων δημιουργών, καθώς και παλιές φωτογραφίες από τις κοινωνικές δραστηριότητες των κατοίκων στον ελαιώνα, η ελιά ζει στον λόγο, στην τέχνη και στη μνήμη. Η συνομιλία αυτή αποκαλύπτει ότι η ελιά δεν είναι απλώς δέντρο ή καρπός· είναι στοιχείο ταυτότητας, μνήμης και πολιτιστικής αντίστασης — μια σταθερά που αντιστέκεται στον χρόνο και στις δυσκολίες.
Γιατί είναι σημαντική η διατήρηση της πρωτογενούς παραγωγής;
Η διατήρηση της πρωτογενούς παραγωγής δεν είναι ρομαντισμός· είναι ουσιαστική για τον τόπο. Κρατώντας τους νέους κοντά στη γη, στη δουλειά με τον καρπό, στη γνώση των εποχών, διασφαλίζουμε τη συνέχεια μιας παράδοσης που είναι ζωντανή, παραγωγική και δημιουργική. Η εργασία με την ελιά διδάσκει υπομονή, σεβασμό και συνέπεια, ενώ ταυτόχρονα εμπνέει τη νέα γενιά να παραμείνει και να συμβάλλει στο μέλλον του τόπου.
Τι θέλετε να νιώσει ο αναγνώστης κοιτάζοντας τις εικόνες σας;
Όλες αυτές οι εμπειρίες οδηγούν σε μία αίσθηση: ο ελαιώνας δεν είναι απλώς τοπίο· είναι ζωντανός οργανισμός, όπου η εργασία, η ιστορία και η τέχνη συνδέονται. Κάθε φωτογραφία είναι κάλεσμα να σταθούμε κάτω από τη σκιά της ελιάς, να ακούσουμε όσα ψιθυρίζει, να συνδεθούμε με τη συνέχειά της και να σεβαστούμε την παράδοση που φέρει.
Ποιο μήνυμα θέλετε να μείνει στον αναγνώστη;
Αν οι «Ελ–αιώνες» καταφέρουν να κάνουν τον αναγνώστη να δει τον ελαιώνα όχι ως απλή εικόνα, αλλά ως ζωντανό χώρο μνήμης, μόχθου και πολιτισμικής αντίστασης, τότε η αφήγηση αυτή βρίσκει το νόημά της ως γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και στις επόμενες γενιές που θα συνεχίσουν να φροντίζουν και να αγαπούν τον τόπο.
Αθήνα, 25/2/2026
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ
Η Χριστίνα Τζαμάλα γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε Οικονομικά στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και εργάστηκε επί είκοσι χρόνια στον χρηματοοικονομικό και επιχειρηματικό χώρο, σε τομείς marketing και επικοινωνίας.
Ασχολείται με την ελληνική παράδοση, στο πλαίσιο οικογενειακής δραστηριότητας που ξεκινά το 1940, και με τη φωτογραφία, εστιάζοντας κυρίως στο τοπίο, στα ίχνη μνήμης και στην ανθρώπινη παρουσία που συνομιλεί με αυτά.
Το 2022 εκδόθηκε το φωτογραφικό λεύκωμα Κέρκυρα: Λάμψεις Ομορφιάς, με φωτογραφίες της και ολιγόστιχα της Κατίνας Βλάχου. Τον Σεπτέμβριο του 2024 παρουσίασε την ατομική της έκθεση φωτογραφίας Intimate Views στην Κέρκυρα. Ζει στην Αθήνα, με σταθερή παρουσία και στην Κέρκυρα, τόπο καταγωγής της μητέρας της.
